Αλλά και η πολιτική «συνεχίζεται» στη διάρκεια του πολέμου!

 

Απέναντι στις εξελίξεις που «τρέχουν», η απάντηση πρέπει να είναι μία: Οργάνωση, αγώνας, διεκδίκηση ενάντια στην εμπλοκή, για να μην πληρώσει ο λαός τον πόλεμο. Σύγκρουση με τις επιλογές της αστικής τάξης, των κυβερνήσεων και των κομμάτων της

Τις τελευταίες μέρες δίνουν και παίρνουν τα σενάρια γύρω από τις δυνατότητες «διπλωματικής επίλυσης» του ιμπεριαλιστικού πολέμου στην Ουκρανία, σε σχέση με την πορεία των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στη ρωσική και την ουκρανική πλευρά, πόσο κοντά ή πόσο μακριά είναι σε συμφωνία. Αλλά και σε σχέση με τις συζητήσεις ανάμεσα σε Ρωσία και κρατών της ΕΕ για το Ενεργειακό. Γενικά, υπάρχει ένα πλήθος ειδήσεων και αναλύσεων που εκτείνεται από τις «μπλόφες» των Ρώσων, που κατά τ' άλλα συνεχίζουν τη στρατιωτική εισβολή, μέχρι τις «αισιόδοξες» φωνές που βλέπουν «παράθυρα», ευκαιρίες για σταμάτημα του πολέμου και «ειρηνική διευθέτηση» του ζητήματος.

Ολο αυτό αντικειμενικά τροφοδοτεί έναν προβληματισμό: Μήπως είναι υπερβολικές οι εκτιμήσεις ότι έχουμε μπει σε μια νέα φάση των διεθνών εξελίξεων, όπου κυρίαρχο στοιχείο είναι το σπάσιμο των συμβιβασμών και των συμφωνιών και η ανοιχτή αντιπαράθεση για το ποιος θα κάνει κουμάντο στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα; Μήπως τελικά «δεν του βγήκε» του Πούτιν και υποχρεώνεται να τα μαζέψει; Μήπως «πολύ κακό για το τίποτα»; Μήπως οι πολιτικές, στρατιωτικές και οικονομικές πιέσεις που ασκήθηκαν, τελικά λειτούργησαν και δίνεται η δυνατότητα στη «διπλωματία» να δράσει; Μήπως βιάστηκαν όσοι σήκωσαν πολεμικές παντιέρες ενώ απ' ό,τι φαίνεται «δικαιώνονται» οι ψύχραιμες φωνές τις διπλωματίας;

Ιμπεριαλιστικός πόλεμος και προλεταριακός διεθνισμός

Σήμερα, παρά το γεγονός ότι έχουν συμβεί σημαντικές αλλαγές στο διεθνές καπιταλιστικό σύστημα, παρά την εμφάνιση παλαιών φαινομένων με νέες μορφές ή και φαινομένων που μοιάζουν πρωτόγνωρα, ιδιαίτερα μετά τη νίκη της αντεπανάστασης (που γέννησε στην πορεία και νέα ιμπεριαλιστικά κέντρα), ο προλεταριακός διεθνισμός, η διεθνιστική πάλη των λαών, είναι η αναγκαία απάντηση διακριτής εναντίωσης κατά όλων των αστικών τάξεων και των ανταγωνιζόμενων κρατικών ηγεσιών και συνασπισμών, των εμπόλεμων πλευρών, ανεξάρτητα ποιος πρώτος ξεκίνησε την επίθεση.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία για μια ακόμη φορά βάζει στην πρώτη γραμμή το καίριο ζήτημα της στάσης των λαών απέναντι στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, είτε αυτοί ζουν στο καπιταλιστικό κράτος που κάνει εισβολή είτε σ' αυτό που δέχεται ξένα στρατεύματα.

Το ΚΚΕ στο Πρόγραμμά του¹ τοποθετείται συγκεκριμένα στο γενικό αυτό ζήτημα ή και με τη μορφή ερωτήματος που συχνά τίθεται, για το τι πρέπει να κάνουμε στην περίπτωση ιμπεριαλιστικής εμπλοκής της Ελλάδας σε αμυντικό ή επιθετικό πόλεμο: «...Το Κόμμα πρέπει να ηγηθεί της αυτοτελούς οργάνωσης της εργατικής - λαϊκής πάλης με όλες τις μορφές (δική μας υπογράμμιση), ώστε να οδηγήσει σε ολοκληρωτική ήττα της αστικής τάξης, εγχώριας και ξένης ως εισβολέα, έμπρακτα να συνδεθεί με την κατάκτηση της εξουσίας. Με την πρωτοβουλία και καθοδήγηση του Κόμματος να συγκροτηθεί εργατικό - λαϊκό μέτωπο με όλες τις μορφές δράσης, με σύνθημα: Ο λαός θα δώσει την ελευθερία και τη διέξοδο από το καπιταλιστικό σύστημα που, όσο κυριαρχεί, φέρνει τον πόλεμο και την "ειρήνη" με το πιστόλι στον κρόταφο».

Ο Λένιν του 1916 ... απαντά το 2022

 

Ορισμένες μεθοδολογικές - θεωρητικές επισημάνσεις βασισμένες στο έργο του Λένιν για ζητήματα διαπάλης γύρω από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στην Ουκρανία

 

1. Γιατί χαρακτηρίζουμε τον πόλεμο στην Ουκρανία ιμπεριαλιστικό πόλεμο;

 

Στρατιώτες στα χαρακώματα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου

Εύκολα μπορεί να σκεφτεί κανείς ότι χαρακτηρίζεται έτσι γιατί είναι ένας πόλεμος που έγινε εξαιτίας μιας επιθετικής ενέργειας, μιας εισβολής μιας μεγάλης δύναμης, της Ρωσίας στην προκειμένη περίπτωση, σε ένα μικρότερο ανεξάρτητο κράτος, την Ουκρανία, επιβουλευόμενη την ανεξαρτησία και την κυριαρχία του. Νάτος λοιπόν ο ιμπεριαλισμός ο ρωσικός!

Ομως δεν είναι αυτό το νόημα του χαρακτηρισμού του πολέμου ως ιμπεριαλιστικού. Εγραφε ο Λένιν στις αρχές του 20ού αιώνα στις συνθήκες του Α' Παγκόσμιου Πολέμου:

«Ο σημερινός πόλεμος έχει χαρακτήρα ιμπεριαλιστικό. Ο πόλεμος αυτός δημιουργήθηκε από τις συνθήκες μιας εποχής όπου ο καπιταλισμός έφτασε στο ανώτατο στάδιο ανάπτυξής του, όπου την πιο ουσιαστική σημασία δεν την έχει πια μόνο η εξαγωγή εμπορευμάτων, αλλά και η εξαγωγή κεφαλαίων, όπου η καρτελοποίηση της παραγωγής και η διεθνοποίηση της οικονομικής ζωής έχουν πάρει σημαντικές διαστάσεις, όπου η αποικιακή πολιτική έχει οδηγήσει στο μοίρασμα σχεδόν όλης της υδρογείου σφαίρας, όπου οι παραγωγικές δυνάμεις του παγκόσμιου καπιταλισμού έχουν ξεπεράσει τα περιορισμένα πλαίσια της διαίρεσης σε εθνικά κράτη, όπου έχουν ωριμάσει πέρα για πέρα οι αντικειμενικοί όροι για την πραγματοποίηση του σοσιαλισμού».

Διαχρονικά συμπεράσματα της επαναστατικής πάλης

Με αφορμή τα 30 χρόνια από το 14ο Συνέδριο ανασυγκρότησης του ΚΚΕ μετά την κορύφωση της εσωκομματικής του κρίσης

 

Το πρωτοσέλιδο του «Ριζοσπάστη» στις 17/12/1991, την προηγουμένη της έναρξης του 14ου Συνεδρίου

Πριν 30 χρόνια πραγματοποιήθηκε το 14ο Συνέδριο του ΚΚΕ (Δεκέμβρης 1991), το οποίο χαρακτηρίστηκε συνέδριο ανασυγκρότησης του Κόμματος μετά από μια βαθιά ιδεολογική - πολιτική και οργανωτική κρίση που κατέληξε στη διάσπαση του Κόμματος τον Ιούλη του 1991, με την αποχώρηση μεγάλου μέρους των μελών της ΚΕ που είχαν εκλεγεί στο 13ο Συνέδριο, τον Φλεβάρη της ίδιας χρονιάς.

Με το 14ο Συνέδριο θα λέγαμε ότι κλείνει μια περίοδος στην Ιστορία του Κόμματος, που την αρχή της συμβολικά μπορούμε να την τοποθετήσουμε στην de facto κατάκτηση της νομιμότητας στη δράση του αμέσως μετά την πτώση της στρατιωτικής δικτατορίας στην Ελλάδα τον Ιούλη του 1974.

Η ιστορική έρευνα αυτής της περιόδου (1974 - 1991) και η συγγραφή της αποτελεί τρέχον καθήκον γενικότερα για την ΚΕ του Κόμματός μας, με τη συμβολή του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ. Πρόκειται για πολύ απαιτητικό καθήκον που θα πάρει χρόνο. Εχει αρχίσει η προεργασία συγκέντρωσης - επεξεργασίας - μελέτης εκείνου του αρχειακού υλικού που αφορά τις προγραμματικές και ειδικότερες πολιτικές επιλογές του Κόμματος, της διάχυσης αυτών των επιλογών στην ΚΝΕ, της εξειδίκευσής τους ως γραμμής πάλης των κομμουνιστών στο συνδικαλιστικό εργατικό κίνημα, στα κινήματα των επαγγελματοβιοτεχνών και των αγροτών, στο γυναικείο κίνημα, στο μαθητικό, στο φοιτητικό, σε μέτωπα πάλης όπως ενάντια στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, στον πολιτισμό κ.α.

Φυσικά, η δράση του ΚΚΕ και της Νεολαίας του, της ΚΝΕ, όπως και για τις προηγούμενες περιόδους της Ιστορίας του, διερευνάται σε συνάρτηση με τις συνολικότερες εγχώριες αλλά και περιφερειακές - διεθνείς κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές συνθήκες, μεθοδολογία που πιστά ακολουθήθηκε στη συγγραφή των Τόμων Α1, Α2, Β1, Β2, Γ1 και Γ2, που καλύπτουν όλη την περίοδο από την ίδρυση του ΚΚΕ έως και την επαναφορά του αστικού κοινοβουλευτισμού με συναίνεση μεταξύ της στρατιωτικής δικτατορίας και της αστικής πολιτικής ηγεσίας το 1974.

Για το «κράτος έκτακτης ανάγκης»

Τα τελευταία χρόνια, έχει ανοίξει εκ νέου η κουβέντα γύρω από το λεγόμενο «κράτος έκτακτης ανάγκης». Η βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων στη Γαλλία, αλλά και η πρόσφατη στάση της κυβέρνησης απέναντι στις διαδηλώσεις για την 17η Νοέμβρη δικαιολογήθηκαν ως αποτέλεσμα του «κράτους έκτακτης ανάγκης». Ταυτόχρονα, διάφορες πολιτικές δυνάμεις από τον ΣΥΡΙΖΑ έως και αναρχικές ομάδες, αποδεχόμενες τον όρο, αποσπούν αυτές τις ενέργειες από προγενέστερες και αποκρύπτουν τη σχέση τους με την προσπάθεια της αστικής εξουσίας να μη βρεθεί αντιμέτωπη με τη μαζική λαϊκή οργή, εξαιτίας της όξυνσης μεγάλων κοινωνικών προβλημάτων.

Το ζήτημα βεβαίως δεν είναι καθόλου καινούριο. Το πρόβλημα της ύπαρξης μιας πανίσχυρης κρατικής μηχανής που δύναται να δρα εντός/εκτός του δικαιικού κανόνα, τον οποίο υποτίθεται ότι έρχεται να προστατέψει, στοιχειώνει τη φιλελεύθερη πολιτική σκέψη πολύ πριν θεματοποιηθεί ως αυτοτελής αντιπαράθεση στη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Και ήταν τότε - στη σκιά του ανερχόμενου φασισμού - όταν η εν λόγω αντιπαράθεση οργανώθηκε αρχικά γύρω από την ενεργοποίηση του άρθρου 48 του Συντάγματος της Βαϊμάρης. Η συζήτηση στην αρχική της μορφή έλαβε χώρα ανάμεσα στον νεοκαντιανό Kelsen και τον ναζιστή Schmitt.

Η στρατηγική του ΚΚΕ την περίοδο 1973 - 1991 β'

• Δημοσιεύουμε το τρίτο και τελευταίο μέρος αποσπασμάτων από το κείμενο του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ με τίτλο: «Η πορεία αποκατάστασης του επαναστατικού χαρακτήρα του ΚΚΕ» που δημοσιεύτηκε στην ΚΟΜΕΠ τεύχος 6/2013

• Η αρθρογραφία για την περίοδο 1989 - 1991 θα συνεχιστεί τα επόμενα Σαββατοκύριακα

 

Στο 12ο Συνέδριο (1987) κεντρικό ζήτημα αποτελούν οι δύο δρόμοι ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας: Ο δρόμος της παράδοσης στις αυθόρμητες δυνάμεις της καπιταλιστικής αγοράς και της προσαρμογής στις απαιτήσεις του ξένου κεφαλαίου και των υπερεθνικών οργάνων της ΕΟΚ ή η «ανάπτυξη νέου τύπου» με την αμετάκλητη ρήξη του καθεστώτος της εξάρτησης και της μονοπωλιακής ασυδοσίας.

 

Στη βάση αυτή αναδιατυπώνεται το Πρόγραμμα του Κόμματος, αν και το 12ο δεν ήταν προγραμματικό, ως «αλλαγή με κατεύθυνση το σοσιαλισμό», επισημαίνοντας ότι βαθαίνει ο αντιιμπεριαλιστικός αντιμονοπωλιακός της χαρακτήρας. Επαναλαμβανόταν ότι η αλλαγή μπορεί να τύχει της συγκατάθεσης ή της ουδετερότητας των μη μονοπωλιακών αστικών τμημάτων.

Εθετε ως προϋπόθεση την οικοδόμηση ενός συνασπισμού των αριστερών και προοδευτικών δυνάμεων στη βάση ενός κοινού προγράμματος. Η νέα λαϊκή πλειοψηφία θ' αναδείκνυε την κυβέρνηση της αλλαγής.

Κοιτώντας προς τα πίσω... ή προς το μέλλον;

Οι κοινωνικές ανισότητες, η ανεργία θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν μόνο εφόσον έπαυε σκοπός της παραγωγής να είναι το καπιταλιστικό κέρδος

Υπάρχουν δύο τρόποι να δει κανείς τα πράγματα και να εκτιμήσει τη σημερινή πραγματικότητα. Η μία είναι να συγκρίνει πάντα με το παρελθόν, όσο πιο μακρινό το παρελθόν τόσο καλύτερα μάλιστα, γιατί η διαφορά γίνεται ακόμα πιο τρανταχτή, ακόμα πιο ευφάνταστη. Ο άλλος τρόπος είναι να συγκρίνει με τις δυνατότητες του σήμερα... Εδώ τα πράγματα δυσκολεύουν, γίνονται πιο περίπλοκα.

 

Αφορμή για αυτές τις σκέψεις είναι άρθρο που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες μέρες σε ημερήσια εφημερίδα (Ν. Μαρατζίδης στην «Καθημερινή»), το οποίο φιλοδοξεί να αποδείξει ότι για τη σημερινή πραγματικότητα υπάρχει άγνοια στοιχείων, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατόν να γίνει κατανοητό ότι ο κόσμος μας αλλάζει διαρκώς προς το καλύτερο, «ότι σήμερα είναι ο καλύτερος που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα», έτσι υπάρχουν λανθασμένες εντυπώσεις και μάλιστα σε κατοίκους του αναπτυγμένου («δυτικού») καπιταλιστικού κόσμου. Πώς τεκμηριώνει τη θέση του ο συντάκτης του άρθρου, που πιστεύει ότι έτσι γκρεμίζει την κριτική στο σύστημα από τους «αντικαπιταλιστές», που την ομαδοποιεί μάλιστα με την «κριτική της λαϊκιστικής ακροδεξιάς»; Συγκρίνει τη σημερινή κατάσταση σε μια σειρά από τομείς (π.χ. προσδόκιμο ζωής, ποσοστό κοριτσιών που αποφοιτά από το δημοτικό στις φτωχές χώρες του πλανήτη, ποσοστό πρόσβασης σε ηλεκτρικό κ.λπ.) με αυτή του 1900...

Εμείς θα προτείναμε στον συντάκτη να μη συγκρίνει με το 1900, αλλά ακόμα παλιότερα, με το 1800, γιατί όχι το 1000 ή ακόμα και την προϊστορία... Τότε το επιχείρημά του θα γίνει ακόμα πιο ισχυρό, ακόμα πιο συντριπτικό.

Θεσμικές αναδιαρθρώσεις για ποια τάξη;

Εκτενή αποσπάσματα απ' την ομιλία του Μάκη Παπαδόπουλου, μέλους του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, στην εκδήλωση της ΤΟ Δικαιοσύνης της ΚΟ Αττικής του Κόμματος

Πρώτη ψηφοφορία γυναικών στην ελεύθερη Ελλάδα

Η επίθεση του κεφαλαίου δεν περιορίζεται μόνο στο οικονομικό επίπεδο. Συνοδεύεται από νόμους και αποφάσεις αύξησης της καταστολής, της ποινικοποίησης των αγώνων και γενικότερα της υλοποίησης της στρατηγικής της αστικής τάξης.

 

Και σ' αυτόν τον τομέα οι κυβερνήσεις του ΣΥΡΙΖΑ αποδείχθηκαν πιο αποτελεσματικές απ' τις προηγούμενες στο να περνούν τις επιλογές του κεφαλαίου, να αμβλύνουν λαϊκές αντιστάσεις και να εκμαυλίζουν συνειδήσεις. Εμφάνισαν και εμφανίζουν συχνά ως προοδευτικό εκσυγχρονισμό την πορεία σε αντιδραστική κατεύθυνση, στον τομέα της Δικαιοσύνης.

Ας θυμηθούμε απλά, ενδεικτικά, το νέο Πτωχευτικό Κώδικα σε βάρος των εργατικών απαιτήσεων, την απόπειρα τροποποίησης των άρθρων 187 και 187α του Ποινικού Κώδικα για τις «τρομοκρατικές» οργανώσεις, την ενσωμάτωση της Οδηγίας για την «Ευρωπαϊκή Εντολή Ερευνας», που συρρικνώνει τα δικαιώματα του κατηγορούμενου, τη θεσμοθέτηση διαδικασιών «fast track» για τις μεγάλες καπιταλιστικές επενδύσεις, τη νομοθετική ρύθμιση για τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, την καθιέρωση του μισθολογικού λοκ άουτ.

Την ίδια ώρα, τα δικαστήρια κηρύσσουν με πανομοιότυπες αποφάσεις όλες τις εργατικές απεργίες παράνομες και καταχρηστικές, όπως πρόσφατα στο λιμάνι του Πειραιά.

Ο «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα» στο φόντο των εξελίξεων στη Βενεζουέλα

Kαι οι κρατικές καπιταλιστικές επιχειρήσεις της χώρας έχουν προχωρήσει - όπως και πολλές ιδιωτικές καπιταλιστικές- σε συμπράξεις με πολυεθνικές επιχειρήσεις με έδρα κυρίως την ΕΕ, τη Ρωσία, την Κίνα. Φωτ. από παλιότερη κοινή εμφάνιση των προέδρων της PDVSA και της ρωσικής «Rosneft»

Το τελευταίο διάστημα, οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα έχουν τροφοδοτήσει - τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο - την όξυνση της αντιπαράθεσης για τον λεγόμενο «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα». Πέρα από το κάθε φορά άμεσο πολιτικό επίδικο υπό το πρίσμα του οποίου διαμορφώνονται οι σχετικές πολιτικές θέσεις (π.χ. των ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ στην Ελλάδα), η προσπάθεια αστικής και οπορτουνιστικής ερμηνείας των γεγονότων στη Βενεζουέλα με συνεχείς αναφορές στο σοσιαλισμό συσκοτίζει την πραγματική κατάσταση.

 

Από τις ίδιες τις εξελίξεις και τη σχετική αντιπαράθεση τίθενται τα εξής ερωτήματα: Τι σχέση έχει ο «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα» με το σοσιαλισμό - κομμουνισμό; Ποια είναι η σχέση της Βενεζουέλας και των άλλων κρατών που συμμετέχουν στη λεγόμενη Μπολιβαριανή Διαδικασία με το σοσιαλισμό; Ποιος είναι ο πραγματικός χαρακτήρας των συγκεκριμένων κυβερνήσεων της Λατινικής Αμερικής;