Όταν ο Τσε επέστρεψε για πάντα στην Σάντα Κλάρα: 20 χρόνια από την ανακάλυψη του μυστικού της Βολιβίας

   

Γράφει ο Νίκος Μόττας //

«…κι αν σ’ έκαψαν, κι αν σ’ έχωσαν βαθιά κάτω απ’ το χώμα, κι αν έκρυψαν τη στάχτη σου σε κοιμητήρια, σε δάση και τυρφώνες, δε θα μας εμποδίσουν να σε βρούμε, Τσε Κομαντάντε, φίλε.»

 
– Νικολάς Γκιγιέν*.

Ήταν 12 Ιούλη 1997 όταν ένα- ειδικά ναυλωμένο από την κυβέρνηση- αεροσκάφος των κουβανικών αερογραμμών προσγειώνονταν στο αεροδρόμιο Χοσέ Μαρτί της Αβάνας. Δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη προγραμματισμένη πτήση, από αυτές που μεταφέρουν επιβάτες η εμπορεύματα. Ήταν μια άφιξη ιστορικής σημασίας, κάτι που ήταν ολοφάνερο από τις προετοιμασίες που είχαν γίνει στο αεροδρόμιο, με την παρουσία στρατιωτικών αγημάτων και κυβερνητικών αξιωματούχων συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του Φιντέλ. Έτσι, με λιτή επισημότητα, συγκίνηση και σεβασμό, η Κούβα υποδέχονταν, 30 χρόνια μετά τη δολοφονία του, την σωρό του Κομαντάντε Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, καθώς και άλλων τεσσάρων συντρόφων του.

Λίγες ημέρες πριν, στις 28 Ιούνη, μια διεθνής ομάδα ειδικών επιστημόνων με επικεφαλής τον κουβανό Δρ. Χόρχε Γκονζάλες Πέρεζ είχε εντοπίσει στο Βαλεγκράντε- ένα μικρό χωριό της βολιβιανής επαρχίας- το μαζικό τάφο που βρίσκονταν θαμμένη η σωρός του Τσε και άλλων έξι ανταρτών. Αν και οι προσπάθειες για την ανεύρευση του σημείου που είχε ταφεί ο θρυλικός Κομαντάντε είχαν ξεκινήσει δεκαετίες πριν, μέχρι το Νοέμβρη του 1995 δεν υπήρχε καμιά ουσιαστική και αξιόπιστη πληροφορία που θα μπορούσε να οδηγήσει τις έρευνες.

«… δεν ηττάται η υπόθεση όταν πεθαίνουν οι άνθρωποι…»

«… δεν ηττάται η υπόθεση όταν πεθαίνουν οι άνθρωποι…» – του Νίκου Μπογιόπουλου

 

Τσε Γκεβάρα - 50 χρόνια από τον θάνατο του

 

ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ

    Σήμερα συμπληρώνονται 50 χρόνια από την αιχμαλωσία και την δολοφονία του Τσε Γκεβάρα, στις 8 προς 9 Οκτώβρη 1967, στη Βολιβία.

    Εκείνος στον οποίο ανατέθηκε να τον εκτελέσει ήταν ο υπαξιωματικός Μάριο Τεράν.

    Ο Μάριο Τεράν, ο δολοφόνος του Τσε, το 2006 υποβλήθηκε σε εγχείρηση από Κουβανούς γιατρούς που συμμετέχουν στο πρόγραμμα της «Επιχείρησης Θαύμα» και προσφέρουν – δωρεάν – τις υπηρεσίες τους σε ασθενείς σε όλη τη Λατινική Αμερική. Ο Τεράν έπασχε από καταρράκτη. Οι επεμβάσεις καταρράκτη δεν είναι και τόσο απλό πράγμα για τους φτωχούς ανθρώπους στη Λατινική Αμερική.

    Ο γιος του Τεράν, το 2007, στην συμπλήρωση 40 χρόνων από την δολοφονία του Τσε, έστειλε  σε εφημερίδα της Βολιβίας ευχαριστήριο μήνυμα προς τους Κουβανούς γιατρούς που αποκατέστησαν την όραση του πατέρα του. Του δολοφόνου, δηλαδή, του (και) γιατρού Τσε Γκεβάρα…

«Θυμηθείτε αυτό το όνομα – Μάριο Τεράν – ένας άνδρας που εκπαιδεύτηκε για να σκοτώσει μπορεί και πάλι να βλέπει χάρη στους γιατρούς που ακολουθούν τις ιδέες του θύματός του»,

    ήταν το ρεπορτάζ με το οποίο κατέγραψε την είδηση η εφημερίδα «Γκράνμα» της Κούβας.

Όταν ο Τσε επέστρεψε για πάντα στην Σάντα Κλάρα: 20 χρόνια από την ανακάλυψη του μυστικού της Βολιβίας

Γράφει ο Νίκος Μόττας //

«…κι αν σ’ έκαψαν,
κι αν σ’ έχωσαν βαθιά κάτω απ’ το χώμα,
κι αν έκρυψαν τη στάχτη σου
σε κοιμητήρια, σε δάση και τυρφώνες,
δε θα μας εμποδίσουν να σε βρούμε,
Τσε Κομαντάντε, φίλε.»
– Νικολάς Γκιγιέν*.

Ήταν 12 Ιούλη 1997 όταν ένα- ειδικά ναυλωμένο από την κυβέρνηση- αεροσκάφος των κουβανικών αερογραμμών προσγειώνονταν στο αεροδρόμιο Χοσέ Μαρτί της Αβάνας. Δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη προγραμματισμένη πτήση, από αυτές που μεταφέρουν επιβάτες η εμπορεύματα. Ήταν μια άφιξη ιστορικής σημασίας, κάτι που ήταν ολοφάνερο από τις προετοιμασίες που είχαν γίνει στο αεροδρόμιο, με την παρουσία στρατιωτικών αγημάτων και κυβερνητικών αξιωματούχων συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του Φιντέλ. Έτσι, με λιτή επισημότητα, συγκίνηση και σεβασμό, η Κούβα υποδέχονταν, 30 χρόνια μετά τη δολοφονία του, την σωρό του Κομαντάντε Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, καθώς και άλλων τεσσάρων συντρόφων του.

Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, Από τα «ημερολόγια μοτοσικλέτας» στις κορφές της Σιέρα Μαέστρα και στις καρδιές των ανυπόταχτων όλου του κόσμου

Γράφει ο Οικοδόμος //

Όταν ο Ερνέστο Γκεβάρα ξεκίνησε να σπουδάζει ιατρική οι περισσότερες από τις ιδέες που αφομοίωσε ως επαναστάτης απουσίαζαν από το οπλοστάσιο των ιδανικών του. Σχεδίαζε να κάνει καριέρα ως γιατρός ερευνητής και να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον άνθρωπο και όπως οι νέοι της ηλικίας του  ονειρευόταν να πετύχει.

Τον Δεκέμβρη του 1951 είναι ήδη 23 χρονών όταν με τον 29χρονο φίλο του Αλμπέρτο Γκρανάδο, που ήταν βιοχημικός με ειδίκευση στη λεπρολογία, ξεκινάνε με μια μοτοσικλέτα ένα μακρύ ταξίδι για να γνωρίσουν τη Λατινική Αμερική· από το Μπουένος Άιρες της Αργεντινής καταλήγουν στο Καράκας της Βενεζουέλας, όπου οι δρόμοι τους χωρίζουν.

Ταξιδεύοντας σε χώρες της Λατινικής Αμερικής ο Ερνέστο Γκεβάρα έρχεται  σε επαφή με ανθρώπους που ζουν παραπεταμένοι, φτωχοί, πεινασμένοι, με ελλιπή ή καθόλου περίθαλψη και στοιχειώδη δικαιώματα, δίπλα σε κάποιους άλλους, λίγους, που απολαμβάνουν τη χλιδή. Και τότε «…άρχισα να βλέπω ότι υπήρχε κάτι που μου φαινόταν τότε σχεδόν εξίσου σημαντικό με την καριέρα μου ή με τη συμβολή μου στην ιατρική επιστήμη και αυτό ήταν να βοηθήσω εκείνους τους ανθρώπους».

 

Ο Τσε στους ουρανούς. Η τελευταία πράξη...

Ένα εξαιρετικό αφιέρωμα στης 9 Οκτωβρίου 2011απο τον Οικοδόμο για την δολοφονία του ΤΣΕ

Στις 8 Οκτώβρη του 1967, ξημερώματα, οι 16 κομπανιέρος του και ο Τσε βαδίζουν, χωρισμένοι σε τρεις ομάδες, προς το φαράγγι του Γιούρο. Προχωρούν πολύ κοντά η μια ομάδα με τις άλλες αλλά δεν το γνωρίζουν. Το άγριο ανάγλυφο του βουνού, εμποδίζει την μεταξύ τους οπτική επαφή. Τα χαράματα, ένας χωρικός που τους βλέπει να περνούν κοντά από το χωράφι του, ειδοποιεί το στρατό. Δεν ήταν η πρώτη φορά που δέχονταν προδοσία από τους εξαθλιωμένους χωριάτες. Πολλές εκατοντάδες πάνοπλων στρατιωτών συγκεντρώνονται με μιας και η μάχη ξεκινά. Οι ομάδες αποκόπτονται. Δεν υπάρχει καμία επαφή μεταξύ τους.

Ο κομαντάντε, συνοδευόμενος από δύο άντρες, τον Κούμπα και τον Τσανγκ, έχει τραυματιστεί από σφαίρα στο δεξί του πόδι που αιμορραγεί. Παράλληλα το κορμί του συγκλονίζεται από μια ακόμα κρίση άσθματος. Ο Κούμπα τον σηκώνει στους δυνατούς τους ώμους. Βρίσκονται περικυκλωμένοι από τους στρατιώτες. Αρνείται να τον εγκαταλείψει. Τα όπλα είναι στραμμένα επάνω τους. Ο Κούμπα ουρλιάζει: «Να πάρει ο διάολος! Αυτός είναι ο κομαντάντε Γκεβάρα και θα τον σεβαστείτε!».

Οι στρατιώτες τους αιχμαλωτίζουν. Αργότερα οδηγούνται στο σχολείο της κοντινής κωμόπολης Λα Ιγκέρα… Στη σκηνή παίζεται η τελευταία πράξη του έργου της ζωής του. Αυτός, το αγρίμι της βολιβιανής ζούγκλας, αιχμάλωτος στα χέρια του εχθρού! Λίγες ώρες πριν, κατά τη διάρκεια της μάχης, μια εχθρική σφαίρα έχει χτυπήσει το όπλο του και το αχρηστεύει. Είναι άοπλος, τραυματισμένος και άρρωστος. Και γίνεται το θήραμα των Βολιβιανών αρχών και των Αμερικανών καθοδηγητών τους.

Καιρό πριν, στην Αβάνα, ο Φιντέλ εξαντλούσε τα επιχειρήματά του να τον πείσει για την ακαταλληλότητα της χρονικής συγκυρίας της αποστολής του Τσε στη Βολιβία: «Ήταν ανυπόμονος. Αλλά αυτό που ήθελε να κάνει ήταν δύσκολο. Τότε, με βάση τη δική μας πείρα, λέω στον Τσε ότι θα μπορούσαν να δημιουργηθούν καλύτερες συνθήκες. Του είπαμε ότι χρειαζόταν χρόνος, να μην είναι ανυπόμονος.

Θέλαμε άλλα στελέχη, λιγότερο γνωστά, να κάνουν τα αρχικά βήματα, δημιουργώντας τις καλύτερες συνθήκες γι’ αυτό που ήθελε να κάνει. Ήξερε τι είναι η αντάρτικη ζωή, ήξερε ότι χρειάζεται κανείς σωματική αντοχή, μια ορισμένη ηλικία, και, παρ’ όλο που ξεπερνούσε τους περιορισμούς και είχε ατσάλινη θέληση, ήξερε ότι αν περίμενε κι άλλο δεν θα ήταν σε καλύτερη σωματική κατάσταση.

Τσε Γκεβάρα

Νίκος Μπογιόπουλος στον eniko

Σήμερα συμπληρώνονται 48 χρόνια από την αιχμαλωσία και την δολοφονία του Τσε Γκεβάρα, στις 8 προς 9 Οκτώβρη 1967, στη Βολιβία.
  
  Εκείνος στον οποίο ανατέθηκε να τον εκτελέσει ήταν ο υπαξιωματικός Μάριο Τεράν.

    Ο Μάριο Τεράν, ο δολοφόνος του Τσε, το 2006 υποβλήθηκε σε εγχείρηση από Κουβανούς γιατρούς που συμμετέχουν στο πρόγραμμα της «Επιχείρησης Θαύμα» και προσφέρουν – δωρεάν - τις υπηρεσίες τους σε ασθενείς σε όλη τη Λατινική Αμερική. Ο Τεράν έπασχε από καταρράκτη. Οι επεμβάσεις καταρράκτη δεν είναι και τόσο απλό πράγμα για τους φτωχούς ανθρώπους στη Λατινική Αμερική.

    Ο γιος του Τεράν, το 2007, στην συμπλήρωση 40 χρόνων από την δολοφονία του Τσε, έστειλε  σε εφημερίδα της Βολιβίας ευχαριστήριο μήνυμα προς τους Κουβανούς γιατρούς που αποκατέστησαν την όραση του πατέρα του. Του δολοφόνου, δηλαδή, του (και) γιατρού Τσε Γκεβάρα...

«Θυμηθείτε αυτό το όνομα - Μάριο Τεράν - ένας άνδρας που εκπαιδεύτηκε για να σκοτώσει μπορεί και πάλι να βλέπει χάρη στους γιατρούς που ακολουθούν τις ιδέες του θύματός του»,

    ήταν το ρεπορτάζ με το οποίο κατέγραψε την είδηση η εφημερίδα «Γκράνμα» της Κούβας.

    Λίγο πριν τη δολοφονία του, ο Τσε είχε στείλει στα παιδιά του ένα γράμμα:

 «Αγαπημένα μου Ιλδίτα, Αλεϊδίτα, Καμίλο, Σέλια και Ερνέστο,

Αν μια μέρα χρειαστεί να διαβάσετε τούτο το γράμμα, θα πει πως πια δεν είμαι ανάμεσά σας. Σχεδόν δε θα με θυμάστε πια και τα πιο μικρά θα μ' έχουν ξεχάσει.

Ο πατέρας σας ήταν ένας άνθρωπος που έπραττε όπως σκεφτόταν, και που σίγουρα ήταν πιστός στις πεποιθήσεις του (….).

Να μελετάτε πολύ, για να μπορέσετε να κυριαρχήσετε στην τεχνική, που θα σας επιτρέψει να κυριαρχήσετε στη φύση (…). Να 'στε κυρίως ικανά να αισθάνεστε, όσο πιο βαθιά μπορείτε, κάθε αδικία που γίνεται απέναντι σ' οποιονδήποτε, σ' οποιαδήποτε χώρα του κόσμου(…). Πάντα, παιδιά μου, θα ελπίζω να σας ξαναδώ.

Ένα μεγάλο και δυνατό φιλί απ' τον Μπαμπά».

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

Παίζοντας μπάλα με τον Τσε

Επιμέλεια: Γιάννης Φιλέρης

 

 

Η φωτογραφία που έγινε σύμβολο αλλά και διαφημιστικό τρικ. Ο Τσε Γκεβάρα και μια ομάδα που τον έβαλε στις φανέλες των παικτών της. Ο Γιάννης Φιλέρης έχει μια ακόμη ιστορία...

Ήταν 5 Μαρτίου του 1960 όταν ένα κλικ του φωτογράφου Αλμπέρτο Κόρντα, πέρασε στην ιστορία. Απαθανάτισε το βλέμμα του Τσε Γκεβάρα, σε μια φωτογραφία που ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο. Έγινε πόστερ και πλακάτ, μπήκε στα σπίτια εκατομμυρίων ανθρώπων. Πολλά χρόνια αργότερα, έγινε διαφημιστικό brand, ενώ πρόσφατα χρησιμοποιήθηκε σαν μπακγκράουντ φανέλας μιας ποδοσφαιρικής βραζιλιάνικης ομάδας!

ADVERTISEMENT

Όπως λένε, όμως, οι ... καλοί δημοσιογράφοι, ας τα πάρουμε από την αρχή. Το βράδυ της 25ης Νοεμβρίου του 1956, 82 Κουβανοί επαναστάτες με επικεφαλής τον Φιντέλ Κάστρο στριμώχνονται στο "Γκράνμα" το ιστορικό πλοιάριο που θα τους μετέφερε από το λιμάνι Τουξπαν του Μεξικού στις ακτές της Κούβας.
Μπορεί λόγω του καιρού να μη κατέληξαν εκεί που ήθελαν, ωστόσο, στις 2 Δεκεμβρίου οι επαναστάτες πατούσαν το πόδι τους στην Κούβα, έτοιμοι να ανατρέψουν τον δικτάτορα Μπατίστα. Κάτι που στην αρχή έμοιαζε με ουτοπία, έγινε πραγματικότητα τρία χρόνια αργότερα, με την κατάληψη της Σάντα Κλάρα και την τελική έφοδο στην πρωτεύουσα Αβάνα.
Ανάμεσα στους 82 που είχαν επιβιβαστεί στην "Γκράνμα" ήταν και τέσσερις ξένοι. Ο Ιταλός Τζίνο Ντόνε, ο Μεξικανός Γκιγιέν, ο Δομινικανός Ραμόν Μεχία και ένας Αργεντίνος γιατρός που υπέφερε από κρίσεις άσθματος, ονόματι Ερνέστο Γκεβάρα. Έμεινε γνωστός σαν Τσε, η απλά comandante...

Παρών!

Έπεσε υπερασπιζόμενος τα συμφέροντα των καταπιεσμένων, των θυμάτων της εκμετάλλευσης, των φτωχών, των ταπεινών και καταφρονεμένων όπου γης.  Ήταν ένας νέος όπως εκατομμύρια άλλοι, με ανθρώπινες αδυναμίες και πάθη, με όνειρα, και αγάπη για τη ζωή. Αλλά και ένας άντρας οραματιστής, ευφυής, ιδεολόγος, που ξεχώρισε από τον ωκεανό της μετριότητας. Ένας φλογερός επαναστάτης που τις ιδέες του πάλεψε να τις κάνει πράξη, αφιερώνοντας τη ζωή του στην πάλη για την ανατροπή του καπιταλιστικού συστήματος, για να πάρει ο λαός τα μέσα παραγωγής, τον πλούτο που παράγει και την εξουσία, στα χέρια του. Το κατάφερε σε ένα μικρό κομμάτι γη της αμερικανικής ηπείρου. Μα αυτό δεν του ήταν αρκετό. Η επανάσταση γι αυτόν δεν περιοριζόταν  στα στενά γεωγραφικά όρια της Κούβας.

Σήμερα, σαράντα εφτά χρόνια μετά τη δολοφονία του κομμουνιστή επαναστάτη Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, που οι συνθήκες, στη χώρα μας και παγκόσμια, γίνονται όλο και πιο δύσκολες για τους λαούς και ο καπιταλισμός δείχνει το πιο αποκρουστικό του πρόσωπο, ρίχνοντας τα προσχήματα και τις μάσκες του. Σήμερα που η ανάγκη για την ανατροπή του καπιταλισμού γίνεται επιτακτική, ο Τσε αγγίζει τις καρδιές μας, οπλίζει τη σκέψη μας, χρωματίζει τα οράματά μας. Από τα βουνά της Σιέρα Μαέστρα, δίπλα μας στους αγώνες, μάς δείχνει τον δρόμο. 

 Αναρτήθηκε από Οικοδόμος

Ο Τσε Γκεβάρα για τον Καπιταλισμό

«Οι νόμοι του Καπιταλισμού, που είναι τυφλοί και παραμένουν αόρατοι για το μέσο άνθρωπο, δρουν στο άτομο χωρίς αυτό να το γνωρίζει. Κάποιος μπορεί να δει μόνο την απεραντοσύνη ενός φαινομενικά άπειρου ορίζοντα. Έτσι έχει σχεδιαστεί απ’ τους προπαγανδιστές του Καπιταλισμού που φιλοδοξούν να βγάλουν συμπεράσματα απ’ το παράδειγμα ενός Ροκφέλλερ – αναφορικά με τις πιθανότητες της ατομικής επιτυχίας. Η ποσότητα της φτώχειας και της δυστυχίας που απαιτείται για τη δημιουργία ενός Ροκφέλλερ, και η ποσότητα της εξαχρείωσης που συνεπάγεται η συσσώρευση μιας τέτοιας περιουσίας, βρίσκονται έξω απ’ την εικόνα και δεν είναι πάντα δυνατό για τις λαϊκές δυνάμεις να την αναδείξουν… Είναι ένας διαγωνισμός ανάμεσα σε λύκους. Κάποιος μπορεί να κερδίσει μόνο πατώντας στην αποτυχία των άλλων».

«Ο καπιταλισμός χρησιμοποιεί τη δύναμη, αλλά διδάσκει επί πλέον την ιδεολογία της άρχουσας τάξης. Η άμεση προπαγάνδα γίνεται από κείνους που έχουν αναλάβει να εξηγήσουν το αναπόδραστο ενός ταξικού καθεστώτος, είτε θεϊκής προέλευσης είναι είτε επιβεβλημένο από τη φύση κατά μηχανικό τρόπο. Αυτό αφοπλίζει τις μάζες που νοιώθουν καταπιεζόμενες από ένα κακό εναντίον του οποίου είναι αδύνατον να αντιδράσουν».

«Ο νόμος της αξίας δεν είναι πια η απλή αντανάκλαση των σχέσεων παραγωγής. Οι καπιταλιστές μονοπωλητές την περικλείουν σε μια περίπλοκη κενολογία, καθιστώντας την μια υπάκουη υπηρέτρια, ακόμα κι όταν οι χρησιμοποιούμενες μέθοδοι είναι καθαρά εμπειρικές».

- “Ο Σοσιαλισμός και ο Άνθρωπος στην Κούβα”, 1965.