Η χρήση κάνναβης αυξάνεται, κυρίως σε εφηβικές ηλικίες, με τα ποσοστά χρήσης στους 16χρονους μαθητές να είναι τα υψηλότερα της τελευταίας 25ετίας. Δεκάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο από ναρκωτικά, κυρίως οπιοειδή, ενώ επικρατεί η παράλληλη χρήση ναρκωτικών ουσιών. Τα στοιχεία αυτά από την «Ευρωπαϊκή Εκθεση για τα Ναρκωτικά 2026» δίνουν ηχηρό χαστούκι στους θιασώτες της «μείωσης της βλάβης», δηλαδή τη στρατηγική κατεύθυνση της «αντιναρκωτικής» πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ενωσης που ευαγγελίζονται και υλοποιούν όλα τα αστικά κόμματα.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση της ΝΔ - παίρνοντας τη σκυτάλη από τις προηγούμενες - καταργεί το δικαίωμα στην απεξάρτηση, στήνει Οργανισμούς όπου τσουβαλιάζονται προγράμματα διαφορετικής φιλοσοφίας και η λειτουργία τους είναι πλέον επισφαλής. Επιδιώκει την κατάργηση και των κέντρων πρόληψης για εξαρτησιογόνες ουσίες, δίνει γην και ύδωρ σε ιδιώτες και επιχειρηματικούς ομίλους. Διευρύνει τις μπίζνες που άνοιξε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με κράτη - δολοφόνους, αδειοδοτώντας ισραηλινούς και αμερικανικούς ομίλους και παραχωρώντας τεράστιες εκτάσεις της χώρας για την παραγωγή και τη διακίνηση «φαρμακευτικής κάνναβης».
* * *
Η Ευρωπαϊκή Εκθεση που δημοσιοποίησε ο Οργανισμός της ΕΕ για τα Ναρκωτικά βασίζεται σε στοιχεία από 29 χώρες (τα 27 κράτη - μέλη της ΕΕ, τη Νορβηγία και την Τουρκία) στην Ευρώπη και περιγράφει «μια αγορά ναρκωτικών πιο σύνθετη και πιο απρόβλεπτη από ποτέ, με αυξημένη παρουσία νέων συνθετικών ουσιών και προϊόντων υψηλής δραστικότητας, με αποτέλεσμα τα άτομα που κάνουν χρήση ουσιών στην Ευρώπη να αντιμετωπίζουν νέους κινδύνους για την υγεία τους». Ενδεικτικά αναφέρουμε ορισμένα στοιχεία της Εκθεσης μαζί με στοιχεία της σχολικής έρευνας ESPAD:
- Τα άτομα που κάνουν χρήση στην Ευρώπη εκτίθενται σε ένα ολοένα ευρύτερο φάσμα ψυχοδραστικών ουσιών, συχνά υψηλής δραστικότητας ή καθαρότητας, καθώς και σε νέα προϊόντα, μείγματα και συνδυασμούς. Η χρήση πολλαπλών ουσιών είναι συχνή και αυξάνει περαιτέρω τους κινδύνους για την υγεία, ιδιαίτερα όταν τα άτομα δεν γνωρίζουν τη σύσταση ή την περιεκτικότητα των ουσιών που χρησιμοποιούν.
- Στην Ελλάδα, η χρήση και τα είδη κάνναβης που διατίθενται στην αγορά φαίνεται να αυξάνονται. Σύμφωνα με τη σχολική έρευνα ESPAD (2024), το 11,5% των 16χρονων έχει κάνει χρήση κάνναβης, ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το 2019 (9,4%) και το υψηλότερο της τελευταίας 25ετίας.
- Η αγορά κάνναβης στην Ελλάδα παραμένει διττής προέλευσης, καθώς τροφοδοτείται τόσο από εγχώρια παραγωγή, μέσω διάσπαρτων εσωτερικών και υπαίθριων καλλιεργειών, όσο και από εισαγωγές, κυρίως από την Ισπανία και την Αλβανία, αλλά και πιο πρόσφατα από τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Ταϊλάνδη.
* * *
Τη σκυτάλη από τον ΣΥΡΙΖΑ πήρε η σημερινή κυβέρνηση και για τους «Χώρους Εποπτευόμενης Χρήσης», «μέτρο» το οποίο παρουσιάστηκε ως «λύση» «για να μην πεθαίνουν άνθρωποι από ηρωίνη στο πεζοδρόμιο». Ηταν το ίδιο επιχείρημα στο οποίο στηρίχθηκε η δημιουργία των προγραμμάτων υποκατάστασης, η ένταξή τους στα δημόσια νοσοκομεία, η χορήγηση ανταγωνιστών της ηρωίνης κ.ά. Στην Ελλάδα ο συνολικός αριθμός των ατόμων που κάνουν χρήση οπιοειδών (και δυνητικά θα απευθυνθούν για θεραπεία σε κάποια υπηρεσία) εκτιμάται για το 2024 στα 5.300 έως 7.800 άτομα (από 0,80 έως 1,18 άτομα ανά 1.000 άτομα πληθυσμού ηλικίας 15-64 ετών).
Αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στις περισσότερες από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, στην Ελλάδα, τα οπιοειδή (κυρίως ηρωίνη) εξακολουθούν να αναφέρονται συχνότερα ως η κύρια ουσία χρήσης κατά την είσοδο στη θεραπεία, με ποσοστό 38,4% το 2024. Ωστόσο, και στη χώρα μας, η κυριαρχία τους είναι πιο περιορισμένη σε σχέση με το παρελθόν - σήμερα, ο αριθμός των ατόμων που εισέρχονται στη θεραπεία για χρήση οπιοειδών είναι κατά 51% μειωμένος συγκριτικά με πριν από μία δεκαετία, ενώ τα οπιοειδή αναφέρονται ως κύρια ουσία από μόλις 18% των ατόμων που εισέρχονται για πρώτη φορά στη θεραπεία για χρήση ουσιών. «Τα δεδομένα αυτά αντανακλούν τη διαφοροποίηση του προφίλ χρήσης στη χώρα και την αυξανόμενη παρουσία της κάνναβης και της κοκαΐνης στα αιτήματα θεραπείας».
Τα οπιοειδή αποτελούν την κύρια αιτία θανάτων και στη χώρα μας. Μαζί με άλλα «μη καθορισμένα ναρκωτικά» (κυρίως ηρωίνη) εμπλέκονταν στο 72,9% των συνολικά 194 θανάτων από υπερδοσολογία που κατέγραψε η ΕΛΣΤΑΤ το 2023. Υπενθυμίζεται ότι στα χρόνια λειτουργίας του ΚΕΘΕΑ λειτουργούσαν προγράμματα «street work», που στόχο είχαν τη γέφυρα επικοινωνίας με τους χρήστες στις πιάτσες μέχρι να τους «γεννηθεί» το αίτημα θεραπείας. Ηταν ένα από τα πρωτοποριακά προγράμματα πραγματικής μείωσης της βλάβης. Σήμερα, με τον ΕΟΠΑΕ, στη λογική του χαμηλότερου οικονομικού κόστους, η χρήση συντηρείται και διανεμήθηκαν τουλάχιστον 1.385.056 σύριγγες σε άτομα που κάνουν ενέσιμη χρήση ουσιών. Η κάλυψη έφτασε τις 674 σύριγγες ανά άτομο...
* * *
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που παρουσιάζονται στην Ευρωπαϊκή Εκθεση, η χρήση κοκαΐνης παραμένει σε υψηλά επίπεδα στην Ευρώπη, ενώ και οι επιβλαβείς συνέπειες αυξάνονται. Η κοκαΐνη είναι μετά την κάνναβη η δεύτερη πιο διαδεδομένη παράνομη ουσία μεταξύ των ατόμων που εισέρχονται για πρώτη φορά σε θεραπεία στην Ευρώπη, ενώ αυξάνονται οι αναφορές για χρήση κρακ κοκαΐνης, ιδιαίτερα σε ορισμένες πόλεις και σε περιθωριοποιημένες ομάδες. Το 2024 η κοκαΐνη/άλλα διεγερτικά αναφέρονται ως κύρια ουσία χρήσης από το 29,4% των ατόμων που εισέρχονται σε θεραπεία, ποσοστό πολύ κοντά σε εκείνο της κάνναβης και αρκετά υψηλό σε σχέση με το παρελθόν. Σήμερα, ο αριθμός των ατόμων που εισέρχονται στη θεραπεία για χρήση κοκαΐνης (ή άλλων διεγερτικών) είναι αυξημένος κατά 106% συγκριτικά με πριν από μία πενταετία και κατά 256% συγκριτικά με μία δεκαετία.
Από την ανάλυση των αστικών λυμάτων, η κοκαΐνη/άλλα διεγερτικά αναφέρονται ως κύρια ουσία χρήσης συχνότερα στην Αττική από ό,τι στη Θεσσαλονίκη και τις λοιπές περιοχές. Η εκτιμώμενη ημερήσια μέση ποσότητα ανά 1.000 άτομα πληθυσμού καταγράφηκε αυξημένη κατά 64% συγκριτικά με το 2024, ενώ ήταν και κατά 211% αυξημένη συγκριτικά με πριν από μία πενταετία - ενδεικτικό σημαντικής μεταβολής στα πρότυπα χρήσης ουσιών, τουλάχιστον στο λεκανοπέδιο. Η Ελλάδα παραμένει χώρα εισόδου, διαμετακόμισης και τελικού προορισμού σημαντικών ποσοτήτων κοκαΐνης, με τη συνέχιση των ροών μέσω εμπορευματοκιβωτίων από χώρες της Λατινικής Αμερικής κ.α. Η κεταμίνη, τέλος, αν και παραμένει σχετικά χαμηλή ως προς τη συνολική κατανάλωση, αποκτά μεγαλύτερη παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά ναρκωτικών.
* * *
Η πολιτική που θέλει τη χρήση ουσιών νόμιμη και τον νέο άνθρωπο μόνιμα εξαρτημένο από ουσίες, που θεωρεί την πρόληψη και την απεξάρτηση «κόστος προς εξορθολογισμό», ταυτίζει τη μείωση της βλάβης με τη διανομή καθαρών συριγγών και την πρόληψη με διαφημιστικές καμπάνιες.
Τα ανησυχητικά στοιχεία είναι το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, του διαχωρισμού των ναρκωτικών σε «σκληρά και μαλακά», που βαφτίζει την εξάρτηση από ναρκωτικά «χρόνια υποτροπιάζουσα αυτοπροκαλούμενη νόσο», θέτοντας στο απυρόβλητο τις πραγματικές αιτίες ενός πολυπαραγοντικού φαινομένου. Είναι η πολιτική που άφησε διαχρονικά υποστελεχωμένα και υποχρηματοδοτούμενα τα εγκεκριμένα «στεγνά» προγράμματα απεξάρτησης και στη συνέχεια τα έκλεισε, πριμοδοτώντας διαχρονικά τα προγράμματα υποκατάστασης της ηρωίνης, όταν νέες ουσίες αναδύονται και η παράλληλη χρήση ναρκωτικών ουσιών καθιστά αυτά τα προγράμματα όχι απλώς αναποτελεσματικά, αλλά ενάντια στις πραγματικές ανάγκες της νεολαίας που ασφυκτιά, σ' ένα σύστημα που ζέχνει, στερεί δικαιώματα και καταστέλλει ελευθερίες...
Ε. Τζ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου