Υπερόπλα και στον τομέα της πολεμικής προπαγάνδας

Πηγή φωτο: https://smallwarsjournal.com

 

Με κόστος μόλις 252 ευρώ (!) το ΝΑΤΟ αγόρασε υπηρεσίες μαζικής χειραγώγησης σε επτά πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης προωθώντας προπαγανδιστικά μηνύματα, σε ένα «πείραμα» που ονομάζει «δοκιμή ανθεκτικότητας» απέναντι στην προπαγανδιστική δραστηριότητα αντίπαλων ιμπεριαλιστικών κέντρων. Συγκεκριμένα, τον περασμένο Γενάρη, το Κέντρο Αριστείας Στρατηγικών Επικοινωνιών του ΝΑΤΟ (NATO StratCom COE) δημοσίευσε μία έκθεση για την «αγορά χειραγώγησης στα social media» (Social Media Manipulation for Sale - 2025 Experiment on Platform Capabilities to Detect and Counter Inauthentic Social Media Engagement). Η έκθεση αφορά μία ετήσια άσκηση προπαγανδιστικής δραστηριότητας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που το 2025 πραγματοποιήθηκε για 6η συνεχόμενη χρονιά.

Οι «ερευνητές» του ΝΑΤΟ αγόρασαν από παρόχους έτοιμες υπηρεσίες μαζικής παραπλάνησης από Ρωσία, Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ και Κίνα. Πλήρωσαν μόλις 252 ευρώ για να δημιουργηθούν πάνω από 30.000 ψεύτικοι λογαριασμοί, οι οποίοι παρήγαγαν 100.000 αλληλεπιδράσεις (likes, σχόλια, shares, προβολές) σε Facebook, Instagram, X, YouTube, TikTok, VKontakte και Bluesky.

* * *

Τα στελέχη του ιμπεριαλιστικού οργανισμού δημιούργησαν ένα σύστημα αυτοματοποιημένης παραγωγής ψεύτικου, προπαγανδιστικού υλικού, όπου το ChatGPT παρήγαγε κείμενα, το Freepik δημιουργούσε εικόνες και βίντεο και ένα άλλο σύστημα αναρτούσε το περιεχόμενο σε όλες τις πλατφόρμες χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Η δοκιμή επεκτάθηκε και στις πληρωμένες διαφημίσεις: Με μόλις 130 ευρώ, οι «ερευνητές» εξασφάλισαν 206.000 προβολές από αγορασμένους διαφημιστικούς λογαριασμούς. Στο Instagram μάλιστα, οι ψεύτικες αλληλεπιδράσεις ξεπέρασαν κατά 340% την ποσότητα που είχε παραγγελθεί.

Σύμφωνα με την έκθεση, κατά μέσο όρο οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ανακάλυψαν και «κατέβασαν» περίπου το 50% των ψεύτικων προφίλ, έναντι μόλις 13% το 2024, αλλά με σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ τους. Παρά τις ασφαλιστικές δικλίδες, η έκθεση τονίζει πως «η χειραγώγηση παραμένει φθηνή, εύκολη και ευρέως διαθέσιμη», καθώς η νέα γενιά των ψεύτικων λογαριασμών (bots), με την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, «δημιουργεί πειστικά προφίλ, γράφει σχόλια προσαρμοσμένα στο περιεχόμενο και ενσωματώνεται σε αυθεντικές συζητήσεις, κάτω από αναρτήσεις δημοσιογράφων, πολιτικών και influencers». Οπως αναφέρει η έκθεση, «κερδίζουν εμπιστοσύνη» και «επηρεάζουν τη γνώμη χωρίς να γίνονται αντιληπτά». Πλέον, η στρατηγική έχει μετατοπιστεί από την «προβολή μέσω όγκου» στην «επιρροή μέσω ακριβούς τοποθέτησης».

* * *

Το ΝΑΤΟ ζητάει τώρα ακόμα πιο ασφυκτική παρακολούθηση της δραστηριότητας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, για να αντιμετωπίσει προπαγανδιστικές εκστρατείες των αντιπάλων με τα ίδια μέσα, που είναι ευρέως διαδεδομένα και γνωστά. Παρουσιάζει αυτήν την ετήσια επιχείρηση προπαγάνδας και παραπληροφόρησης ως «δοκιμή ανθεκτικότητας» απέναντι στην προπαγάνδα των αντιπάλων του. Αυτό όμως είναι μόνο το πρόσχημα για να εξαπολύει τις δικές του επιθέσεις στη συνείδηση των χρηστών. Αλλωστε, η συντριπτική πλειοψηφία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ανήκει σε επιχειρηματικούς ομίλους, που δεν εδρεύουν απλά στις ΗΠΑ, αλλά κατέχουν και προνομιακές σχέσεις με την εκάστοτε κυβέρνηση. Το ΝΑΤΟ, όπως και άλλα επιτελεία του κεφαλαίου, γνωρίζουν πολύ καλά ότι το οικοσύστημα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης προσφέρει εύφορο έδαφος για να καρποφορήσει η προπαγάνδα τους.

Οπως δηλώνει η Συμμαχική Διοίκηση Μετασχηματισμού (ACT) του ΝΑΤΟ, «δεν πρέπει μόνο να αμύνεσαι απέναντι σε επιθέσεις στον γνωστικό (cognitive) χώρο, αλλά και να δρας ενεργά μέσα σε αυτόν». Που σημαίνει ότι το μυαλό, η σκέψη, η συνείδηση εκατομμυρίων ανθρώπων είναι στρατηγικό ύψωμα προς κατάκτηση στον λεγόμενο γνωστικό πόλεμο, πολλαπλάσιας μάλιστα αξίας από μια στρατιωτική επιτυχία στο πεδίο της μάχης. Οσο για τα μέσα αυτού του πολέμου, τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ξεχωρίζουν για την αποτελεσματικότητά τους ως υπερόπλα για την αστική τάξη και στον τομέα της πολεμικής προπαγάνδας.

Δ. Μ.

Ριζοσπάστης