Παρασκευή 3 Απριλίου 2026

Κομισιόν: Με «ελάχιστες απαιτήσεις» και «αυτοαξιολόγηση» του εργοδότη κάνει πλάτες στο εργοδοτικό έγκλημα στη «Βιολάντα»


Πηγή: Eurokinissi/Motionteam

 

Την ώρα που δόθηκε στο φως το πόρισμα του ΕΜΠ με νέα επιβαρυντικά στοιχεία για την εργοδοσία της «Βιολάντα» και την ενοχή της για το έγκλημα που στέρησε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες, η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ερώτηση της Ευρωκοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ για το εργοδοτικό έγκλημα στο εργοστάσιο της «Βιολάντα» επιχειρεί να τη ρίξει στα μαλακά. Απαντώντας με απύθμενη πρόκληση στην Ερώτηση που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ Κώστας Παπαδάκης, η Κομισιόν επικαλείται την Οδηγία-πλαίσιο 89/391/ΕΟΚ και τις σχετικές Οδηγίες της ΕΕ που ορίζουν «ελάχιστες απαιτήσεις» για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. «Ελάχιστα», δηλαδή, «μέτρα ασφαλείας», και όχι βέβαια πλήρη, τα οποία θα κόστιζαν στον βιομήχανο της «Βιολάντα», προβλέπει η ευρωενωσιακή νομοθεσία. 

Το «ξέπλυμα», όμως, στην ίδια απάντηση περνά σε άλλα επίπεδα καθώς -όπως σημειώνει με νόημα- οι  ευρωενωσιακές οδηγίες «απαιτούν, ειδικότερα, από τον εργοδότη να αξιολογεί όλους τους επαγγελματικούς κινδύνους και να λαμβάνει προληπτικά και προστατευτικά μέτρα». Δηλαδή, ακόμα και αυτά τα «ελάχιστα μέτρα» αξιολογούνται και ελέγχονται από τους ίδιους τους εργοδότες. Στην πράξη, οι τελευταίοι «αυτοαξιολογούνται» και καθίστανται ταυτόχρονα και ελεγκτές του εαυτού τους. Αυτές οι «ελάχιστες απαιτήσεις» αφήνουν τεράστια περιθώρια στην εργοδοτική ασυδοσία, η οποία δεν ελέγχεται και βεβαίως δεν τιμωρείται, οδηγώντας τελικά στο να παίζονται «κορόνα - γράμματα» οι ζωές των εργαζομένων. 

Τόσο οι «ελάχιστες απαιτήσεις», όσο και τα περί «αυτοαξιολόγησης» της ευρωπαϊκής νομοθεσίας παρουσιάζονται ως δήθεν εγγύηση προστασίας των εργαζομένων, ενώ στην πραγματικότητα καλύπτουν τις άθλιες και επικίνδυνες υποδομές, τις απαράδεκτες συνθήκες εργασίας, αφήνοντας ανεξέλεγκτη την εντατικοποίηση και τα εξαντλητικά ωράρια, πάντα με κριτήριο το καπιταλιστικό κέρδος. 

Η Επιτροπή επικαλείται τις αντεργατικές οδηγίες για τον χρόνο εργασίας, τις «διαφανείς και προβλέψιμες συνθήκες» και την «ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής», δηλαδή το πλαίσιο εκείνο που και η εργοδοσία της «Βιολάντα» αξιοποιούσε για να προωθεί την ευελιξία, την εντατικοποίηση και τα εξαντλητικά ωράρια που επωμίζονταν οι γυναίκες εργαζόμενες προκειμένου να δουλεύουν νύχτα για να μεγαλώσουν τα παιδιά τους. 

Αυτή τη βαρβαρότητα αδειοδοτούσαν, επιδοτούσαν και ουσιαστικά επιβράβευαν όλες οι κυβερνήσεις, όπως και η σημερινή της ΝΔ, αλλά και οι περιφερειακές αρχές, που «μπούκωναν» με χρήμα και κάθε είδους διευκολύνσεις την εργοδοσία της «Βιολάντα», όπως είχε γίνει και πρόσφατα με 2 εκατομμύρια ευρώ. 

Η Επιτροπή μεταφέρει την «πρωταρχική ευθύνη» στα κράτη-μέλη που εφαρμόζουν τις κατευθύνσεις της για «ελάχιστα μέτρα ασφαλείας», προσπαθώντας να κρύψει και τις δικές της ευθύνες για τα ανεπαρκή ή ανύπαρκτα μέτρα υγείας και ασφάλειας στους χώρους δουλειάς, ενώ ταυτόχρονα τους «λύνει τα χέρια», ώστε να υποβαθμίζουν τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, όπως έγινε με το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας, που λειτουργεί τραγικά υποστελεχωμένο με βάση τις κατευθύνσεις της «Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας». 

Η τραγωδία στη «Βιολάντα» δεν είναι «ατύχημα», είναι εργοδοτικό έγκλημα που επιβεβαιώνει την αντεργατική στρατηγική ΕΕ - κυβερνήσεων, που αντιμετωπίζει την υγεία και τη ζωή των εργαζομένων ως κόστος. Είναι αυτή που υπηρετεί την ανταγωνιστικότητα και την κερδοφορία των επιχειρηματικών ομίλων, συνδιαμορφώνεται σε επίπεδο ΕΕ από τις εκάστοτε κυβερνήσεις, εφαρμόζεται από το αστικό κράτος και στηρίζεται από τα κόμματα του ευρωμονόδρομου. 

Το δίλημμα «τα κέρδη τους ή οι ζωές μας» μπορεί επιθετικά να απαντηθεί με αποφασιστική ενίσχυση της οργάνωσης μέσα στους χώρους δουλειάς. Αυτή είναι η ασπίδα προστασίας απέναντι στην εργοδοτική ασυδοσία, για την προστασία της ζωής, βάζοντας στο στόχαστρο το καπιταλιστικό σύστημα που ευθύνεται για το αδυσώπητο κυνήγι του κέρδους, την εντατικοποίηση και την εκμετάλλευση. 

Παραθέτουμε την Ερώτηση της Ευρωκοινοβουλευτικής Ομάδας του ΚΚΕ: 

«Στις 26 Ιανουαρίου, μια έκρηξη και πυρκαγιά στο εργοστάσιο "Βιολάντα" στα Τρίκαλα οδήγησε στον θάνατο πέντε εργαζομένων και σε σοβαρούς τραυματισμούς συναδέλφων τους, ολοκληρώνοντας τη "μαύρη λίστα" θανάτων (201) στους χώρους εργασίας το 2025.

Ένα ακόμη εργοδοτικό έγκλημα που αποκαλύπτει ότι τα μεροκάματα κερδίζονται σε επικίνδυνες συνθήκες, χωρίς μέτρα ασφαλείας και ελέγχους, και με εντατικοποίηση της εργασίας που βασίζεται αποκλειστικά στη μεγιστοποίηση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων. 

Ποια είναι η θέση της Επιτροπής σχετικά με το γεγονός ότι:

  1. Οι "ελάχιστες απαιτήσεις ασφαλείας" των Οδηγιών της ΕΕ (2003/88/ΕΚ, 2019/1152/ΕΕ και 2019/1158/ΕΕ) αποτελούν πρόσφορο έδαφος για την αύξηση των εγκλημάτων στον τομέα της εργασίας και συμβάλλουν στην πολλαπλασιασμό τους [1] ;
  2. Η μετατροπή της Επιθεώρησης Εργασίας σε "ανεξάρτητη αρχή" κατά το πρότυπο της "Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας" έχει οδηγήσει σε υποστελέχωση του μηχανισμού επιθεώρησης, μείωση των ουσιαστικών επιθεωρήσεων στον χώρο εργασίας και αυξημένη ατιμωρησία των εργοδοτών;
  3. Η Οδηγία Seveso III (2012/18/ΕΕ) για την αντιμετώπιση των κινδύνων από μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα προωθεί το μοντέλο της "αυτοεπιθεώρησης" από τις επιχειρήσεις στο όνομα της "δέουσας επιμέλειας", μέσω εσωτερικών αξιολογήσεων κινδύνου χωρίς υποχρεωτικές ουσιαστικές κρατικές επιθεωρήσεις, με αποτέλεσμα η προστασία της υγείας και της ζωής των εργαζομένων να καθίσταται τυπικότητα, με επιχειρηματικούς ομίλους να αναλαμβάνουν τον "έλεγχο" και την "αναφορά" των δικών τους παραβάσεων, κάτι που αποτελεί κυριολεκτική εμπαιγμό και θέτει τους εργαζόμενους σε κίνδυνο;». 

Η απάντηση της εκτελεστικής αντιπροέδρου Roxana Mînzatu εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

«Οι ελάχιστες απαιτήσεις που ορίζονται από τις Οδηγίες για τις διαφανείς και προβλέψιμες συνθήκες εργασίας, την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και τον χρόνο εργασίας δίνουν συγκεκριμένη μορφή στα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

Η Οδηγία-πλαίσιο 89/391/ΕΟΚ και οι σχετικές Οδηγίες της ΕΕ για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία (ΑΥΕ) ορίζουν ελάχιστες απαιτήσεις για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.

Απαιτούν, ειδικότερα, από τον εργοδότη να αξιολογεί όλους τους επαγγελματικούς κινδύνους και να λαμβάνει προληπτικά και προστατευτικά μέτρα. Η πρωταρχική ευθύνη για την ορθή εφαρμογή της εθνικής νομοθεσίας που μεταφέρει τις Οδηγίες της ΕΕ βαρύνει τις εθνικές αρχές.

Σύμφωνα με το άρθρο 4 της Οδηγίας-πλαισίου, τα κράτη-μέλη οφείλουν να διασφαλίζουν, ιδίως, επαρκείς ελέγχους και εποπτεία της εφαρμογής των εθνικών διατάξεων μεταφοράς. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη-μέλη είναι αρμόδια να αποφασίζουν για την οργάνωση των αρχών επιβολής του νόμου/επιθεωρήσεων Εργασίας και για τη φύση, τη συχνότητα, τη διαδικασία και άλλα χαρακτηριστικά των εν λόγω ελέγχων.

Η Οδηγία 2012/18 καλύπτει εγκαταστάσεις όπου ενδέχεται να υπάρχουν επικίνδυνες ουσίες σε ποσότητες που υπερβαίνουν ορισμένα όρια. Σύμφωνα με το άρθρο 5 της Οδηγίας, τα κράτη-μέλη οφείλουν να διασφαλίζουν ότι οι φορείς εκμετάλλευσης των εν λόγω εγκαταστάσεων λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την πρόληψη σοβαρών ατυχημάτων και τον περιορισμό των συνεπειών τους στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.

Οι φορείς εκμετάλλευσης πρέπει να αποδείξουν, ανά πάσα στιγμή, ότι έχουν λάβει τα εν λόγω μέτρα, ιδίως για τους σκοπούς των επιθεωρήσεων, τις οποίες τα κράτη-μέλη υποχρεούνται να διενεργούν σύμφωνα με το άρθρο 20. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή, οι εν λόγω απαιτήσεις δεν ισχύουν για το εν λόγω εργοστάσιο». 

 

902gr 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου