Με το ερώτημα αυτό κυκλοφόρησε στα τέλη Ιούνη άρθρο, που αναδημοσιεύτηκε στη συνέχεια σε αρκετά ελληνικά αστικά μέσα. Ο συγγραφέας του θέτει ως εξής το ζήτημα: «Υπό την απειλή της εισβολής των ΗΠΑ, είναι αυτές οι τελευταίες μέρες του "σοσιαλισμού" στην Κούβα ή οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις της Αβάνας μπορούν κάτι να περισώσουν;».
Αν και το άρθρο δεν δίνει σαφή απάντηση στο ερώτημα που θέτει στον τίτλο του, αυτό δεν παύει να απευθύνεται κυρίως σε όσους παρακολουθούν τις εξελίξεις στο Νησί της Επανάστασης και ιδιαίτερα τις πολλές χιλιάδες των εργαζομένων και της νεολαίας που όλα αυτά τα χρόνια εκφράζουν και θα συνεχίζουν να εκφράζουν με συνέπεια την αλληλεγγύη τους, όπως κάνουν με κάθε λαό στον κόσμο που υποφέρει από την ιμπεριαλιστική επιθετικότητα των ΗΠΑ και της ΕΕ, πόσο μάλλον όταν ο λαός αυτός είναι ο ηρωικός λαός της Κούβας.
Εχουμε τη γνώση πως αυτή η επιθετικότητα των ιμπεριαλιστών δεν εμφανίστηκε αναίτια. Την προκάλεσε η συνειδητή και μαχητική επιλογή του Κουβανικού λαού, με επαναστατικά μέσα, με την ένοπλη πάλη του, να ανατρέψει ένα αστικό δικτατορικό καθεστώς και να επιδιώξει να οικοδομήσει μια νέα σοσιαλιστική κοινωνία χωρίς την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Αυτή η πρώτη σοσιαλιστική επανάσταση στην αμερικανική ήπειρο προκάλεσε την «ιερή» αγανάκτηση των κάθε απόχρωσης εκμεταλλευτών σε ολόκληρο τον κόσμο και των φερέφωνών τους.
Για πολλά χρόνια ο λαός της Κούβας υπερασπίστηκε αυτή την επιλογή, κάποιες φορές χρειάστηκε να το κάνει και με το όπλο στο χέρι. Βεβαίως είναι πασίγνωστο πως βάδισε σε αυτόν τον δρόμο έχοντας τη στήριξη της Σοβιετικής Ενωσης, των άλλων σοσιαλιστικών κρατών της Ευρώπης και πέτυχε σημαντικές κατακτήσεις, που ανέδειξαν την Κούβα στους λαούς ιδίως των χωρών της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, που είχαν ανάλογο επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, ως το πρότυπο του τι μπορεί να πετύχει ο λαός αν ανατρέψει την καπιταλιστική βαρβαρότητα.
Τέτοιες ήταν:
Η καθολική και δωρεάν πρόσβαση στην Υγεία με τη διαμόρφωση ενός εκτεταμένου και πρωτοποριακού δημόσιου συστήματος.
Η εξάλειψη του αναλφαβητισμού μέσω της μεγάλης εκστρατείας αλφαβητισμού του 1961, όταν και σήμερα ακόμη τα επίπεδα λειτουργικού αναλφαβητισμού στη Λατινική Αμερική είναι ιδιαίτερα υψηλά.
Η καθιέρωση και εφαρμογή της δωρεάν και δημόσιας Εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες.
Η κατάκτηση υψηλού προσδόκιμου ζωής και χαμηλής παιδικής θνησιμότητας, συγκριτικά με πολλές χώρες της περιοχής.
Η εκδήλωση της διεθνιστικής ιατρικής βοήθειας, με αποστολή χιλιάδων γιατρών σε χώρες της Αφρικής, της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας.
Η έμφαση στην κοινωνική ισότητα, η κατάργηση των κοινωνικών και φυλετικών ανισοτήτων, όταν αυτές στις γειτονικές ΗΠΑ κάθε χρόνο γιγαντώνονται.
Η εφαρμογή αγροτικής μεταρρύθμισης, με αναδιανομή μεγάλων γαιοκτησιών σε κρατικές ή συνεταιριστικές μορφές.
Η αντιιμπεριαλιστική στάση, με την αποστολή ακόμη και ενόπλων εθελοντικών τμημάτων στην Αφρική που διαδραμάτισαν αποφασιστικό ρόλο στον αγώνα των λαών της Αγκόλα και της Ναμίμπια για την ανεξαρτησία τους, καθώς και στην πάλη ενάντια στο απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική.
Ενέπνευσε πολλά κινήματα στη Λατινική Αμερική και στον κόσμο για την ανυπότακτη στάση της απέναντι στις δολοπλοκίες, τις επεμβάσεις των ΗΠΑ και τη στρατιωτική τους υπεροπλία.
Η ανάπτυξη του λαϊκού αθλητισμού και του πολιτισμού, με σημαντικές επιτυχίες σε διεθνείς διοργανώσεις και ευρεία πρόσβαση στις τέχνες, σε αντίθεση με τον καπιταλιστικό κόσμο, που αυτές οι βασικές ανάγκες εμπορευματοποιούνται.
Κίνδυνοι από τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις
Ως αναπόσπαστο στοιχείο των διεθνιστικών καθηκόντων της έκφρασης σταθερής αλληλεγγύης με την Κούβα και τον λαό της, το ΚΚΕ με ευθύνη διαχρονικά μελετά το διεθνές εχθρικό περιβάλλον στο οποίο δίνει τη μάχη του ο κουβανικός λαός όπως και τις εξελίξεις στο Νησί της Επανάστασης. Για αυτό και ποτέ δεν έκρυψε πως η Κούβα πέρασε από μεγάλες δυσκολίες μετά την ανατροπή του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ και στην Ανατολική Ευρώπη.
Η λαθεμένη θέση του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος περί ανεπίστρεπτης πορείας της σοσιαλιστικής οικοδόμησης συνέβαλε ώστε η Κούβα να βρεθεί απροετοίμαστη, με πλημμελή ανάπτυξη βασικών τομέων της οικονομίας και παραμέληση της αυτάρκειας σε βασικά προϊόντα. Ετσι η διάλυση του Συμφώνου Οικονομικής Αλληλοβοήθειας και των ανταλλαγών στο πλαίσιό του επιδείνωσε δραματικά τα προβλήματα που προκάλεσε ο εγκληματικός αποκλεισμός των ΗΠΑ.
Οδήγησε στην εξασθένηση και τελικά ανακοπή το 1992 της «διαδικασίας διόρθωσης λαθών και αντιμετώπισης αρνητικών τάσεων», μια γραμμή που υιοθέτησε το ΚΚ Κούβας το 1986, αντιστρέφοντας σειρά αγοραίων μέτρων που είχαν εισαχθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Στη συνέχεια οδήγησε σε σημαντικές υποχωρήσεις το ΚΚ Κούβας, όπως αυτές αποτυπώθηκαν στις αποφάσεις του 6ου Συνεδρίου του ΚΚ Κούβας (2011), με αποτέλεσμα π.χ. να εμφανιστούν επιχειρηματίες που μπορούν να εκμεταλλευτούν την εργατική δύναμη έως 100 εργαζομένων.
Εμφανίστηκε ιδιωτικός επιχειρηματικός τομέας, που αρχικά δικαιολογήθηκε ως αναγκαία υποχώρηση. Την ίδια περίοδο εκδηλώθηκε από την ΕΕ η ανταγωνιστική στις ΗΠΑ επιχείρηση διείσδυσης στην Κούβα ευρωπαϊκών ομίλων μέσα από τη λεγόμενη «Συμφωνία Πολιτικού Διαλόγου και Συνεργασίας» ΕΕ - Κούβας με εργαλειοποίηση της σκόπιμης εκστρατείας της ΕΕ για τη στήριξη αντεπαναστατικών στοιχείων στο εσωτερικό της Κούβας επικαλούμενη υποκριτικά δήθεν καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σήμερα με τις αποφάσεις που έχει πάρει το ΚΚ Κούβας κι έχουν εγκριθεί από την Εθνοσυνέλευση της χώρας, προωθούνται αποφάσεις που ενισχύουν τις εμπορευματοχρηματικές σχέσεις, π.χ. οι κρατικές εταιρείες μπορεί να γίνουν μετοχικές, οι καπιταλιστές να απασχολούν πάνω από 100 εργαζόμενους, ενώ καταργείται το κρατικό μονοπώλιο στο εξωτερικό εμπόριο, προβλέπεται είσοδος ξένου κεφαλαίου, τραπεζών και επενδύσεις καπιταλιστικών επιχειρήσεων σε ευρεία κλίμακα σε βασικούς κλάδους και τομείς της κουβανικής οικονομίας, παραχωρείται γη για επιχειρηματικές δραστηριότητες κ.ά.
Πρόκειται για μέτρα που όσο κι αν παρουσιάζονται ως μέτρα ενίσχυσης του σοσιαλισμού, κινούνται στην αντίθετη κατεύθυνση, δηλαδή αποδυναμώνουν την κοινωνική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και τον κεντρικό σχεδιασμό, νομοτέλειες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, και δημιουργούν τεράστιους κινδύνους για τον λαό και τις κατακτήσεις του.
Η ιστορική μνήμη διδάσκει πως και στην περίπτωση της ΕΣΣΔ η περεστρόικα δεν είχε σύνθημα την παλινόρθωση του καπιταλισμού, όπως τελικά συνέβη, αλλά το «περισσότερη δημοκρατία, περισσότερος σοσιαλισμός!». Πολύ περισσότερο είναι πολύ προβληματικές οι προσπάθειες να εξηγηθούν οι μεταρρυθμίσεις στην Κούβα με αναφορές στην Κίνα, όταν εκεί από χρόνια έχουν κυριαρχήσει οι καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής κι αυτή πλέον ανταγωνίζεται με τις ΗΠΑ για την πρωτοκαθεδρία του παγκόσμιου καπιταλιστικού κόσμου, για τα κέρδη των Κινέζων δισεκατομμυριούχων, πολλοί εκ των οποίων είναι μέλη του ΚΚ Κίνας, έναντι των ανταγωνιστών τους Αμερικανών, Ευρωπαίων, Ρώσων κ.ο.κ.
Ούτε βέβαια δόκιμες είναι οι συγκρίσεις με τη ΝΕΠ του Λένιν. Η ΝΕΠ ήταν σχεδιασμένη συνειδητή και κυρίως προσωρινή υποχώρηση του πρώτου εργατικού κράτους, που γρήγορα μέσα σε λίγα χρόνια ξεπεράστηκε και η σοβιετική εξουσία έκανε αποφασιστικά βήματα για την εδραίωση και ενίσχυση των σοσιαλιστικών σχέσεων παραγωγής. Επιπρόσθετα, οι καπιταλιστές της περιόδου της ΝΕΠ στην επαναστατημένη Ρωσία, οι λεγόμενοι «νέπμαν», όχι μόνο δεν γίνονταν μέλη του ΚΚ, του Κόμματος των Μπολσεβίκων, αλλά τους είχαν εξολοκλήρου αφαιρέσει κάθε πολιτικό δικαίωμα.
Το ΚΚΕ αμέσως μετά τις ανατροπές του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ πραγματοποίησε μια βαθιά μελέτη της πορείας ανατροπής του σοσιαλισμού, εστιάζοντας σε οικονομικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και σε μέτρα που λήφθηκαν στο πολιτικό εποικοδόμημα και στη στρατηγική του κομμουνιστικού κινήματος. Ανέδειξε μεταξύ άλλων τη διαπάλη στο εσωτερικό του ΚΚΣΕ, την επικράτηση των αγοραίων προσεγγίσεων και τελικά τον ρόλο που έπαιξε στην ανατροπή του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ η ενίσχυση των εμπορευματικών σχέσεων και της αγοράς, η υποβάθμιση της κοινωνικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής, του κεντρικού επιστημονικού σχεδιασμού και του εργατικού ελέγχου, που είναι βασικές νομοτέλειες της σοσιαλιστικής κοινωνίας.
Οι επαναστάσεις δεν σβήνουν!
Πράγματι οι κατακτήσεις της Κουβανικής Επανάστασης είναι σε κίνδυνο, αλλά μήπως αυτό σημαίνει ότι θα πεθάνει η Κουβανική Επανάσταση και θα χαθούν το αναμφισβήτητο πολύτιμο αποτύπωμα και τα διδάγματα της Κουβανικής Επανάστασης;
Οσο και αν κάποιοι νομίζουν ότι μπορούν να ξαναγράψουν την Ιστορία, δεν θα το καταφέρουν!
Είναι τέτοια τα αδιέξοδα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, που ο σοσιαλισμός είναι η μόνη εναλλακτική και ρεαλιστική λύση για τους λαούς, ακόμη κι αν ανατραπούν προσωρινά τα αποτελέσματα του κύκλου των σοσιαλιστικών επαναστάσεων που συνέβησαν στον 20ό αιώνα.
Γιατί και στον 21ο θα συνοδεύει τους λαούς η ακτινοβολία των κοινωνικών κατακτήσεων που μπορούν να πετύχουν οι λαοί σε έναν κόσμο χωρίς εκμεταλλευτές, όπως έγινε στην ΕΣΣΔ, στην Κούβα, στις άλλες σοσιαλιστικές χώρες παρά τις όποιες αδυναμίες και λάθη.
Γιατί θα συνεχίσουμε να μαθαίνουμε τα λόγια του Τσε πως «δεν υπάρχει για μας κανείς άλλος δόκιμος ορισμός του σοσιαλισμού, πλην της κατάργησης της εκμετάλλευσης του ανθρώπου από άνθρωπο».
Γιατί θα μας συντροφεύει το κάλεσμα του Φιντέλ «Σοσιαλισμός ή θάνατος».
Ο 21ος αιώνας αναπόφευκτα θα είναι αιώνας νέων νικηφόρων σοσιαλιστικών επαναστάσεων.
- Αναδημοσίευση από τον «Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου