Αντί για Υγεία και συντάξεις, προσφέρουν στους εργαζόμενους ... επενδυτικά προϊόντα με τεράστιο ρίσκο

 

Δωρεάν κεφάλαια μηδενικού ρίσκου στους επιχειρηματικούς ομίλους, τεράστιος κίνδυνος να χαθούν εισφορές, παροχές και συντάξεις των ασφαλισμένων

Eurokinissi

Από παλιότερη κινητοποίηση για το Ασφαλιστικό

-- «Το Ταμείο εφαρμόζει το κεφαλαιοποιητικό σύστημα μη εγγυημένων παροχών».

-- «Σε κάθε περίπτωση το ποσό της σύνταξης δεν είναι εγγυημένο».

-- «Το ύψος της εφάπαξ παροχής δεν είναι εγγυημένο, ούτε το ύψος της επενδυτικής απόδοσης, ούτε το ύψος των επενδυτικών εξόδων».

Αυτές και άλλες παρόμοιες φράσεις βρίσκονται σε όλα τα καταστατικά των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και αποτελούν, από την οπτική των εργαζομένων, την ουσία των κεφαλαιοποιητικών συστημάτων: Υστερα από χρόνια δουλειάς και καταβολής εισφορών, κανείς δεν εγγυάται ότι θα λάβουν σύνταξη ή άλλη παροχή.

Το μόνο σίγουρο είναι η αρπαγή των εισφορών, οι οποίες γίνονται κεφάλαιο για επενδύσεις, προσφέροντας δωρεάν μηδενικού ρίσκου χρήμα στους καπιταλιστές. Αν χάσουν το κεφάλαιο, δεν έχουν καμία υποχρέωση απέναντι στους εργαζόμενους, οι οποίοι θα χάσουν όχι μόνο τις όποιες παροχές, αλλά και τις εισφορές που κατέβαλλαν για χρόνια. Αν κερδίσουν, θα κρατήσουν τη «μερίδα του λέοντος» και θα αφήσουν τους εργαζόμενους με το ελάχιστο.

«Ανάπτυξη» μέσα από το χτύπημα της Κοινωνικής Ασφάλισης

Η ενίσχυση του 2ου και 3ου πυλώνα δρομολογείται τα τελευταία, τουλάχιστον, 35 με 40 χρόνια στα κράτη μέλη της ΕΕ, μέσα από τη διαρκή επίθεση που έχουν εξαπολύσει οι κυβερνήσεις στα δημόσια ασφαλιστικά συστήματα.

2025 The Associated Press. All

Η συρρίκνωση των δημόσιων ασφαλιστικών συστημάτων με αναδιανεμητικό χαρακτήρα είναι προϋπόθεση για την ανάπτυξη των κεφαλαιοποιητικών «συνταξιοδοτικών» συστημάτων, με ενίσχυση των ιδιωτικών σχημάτων και, μέσω αυτών, των κεφαλαιαγορών.

Τα παραπάνω επιβεβαιώνει στο ακέραιο η τοποθέτηση του Χρ. Νούνη, προέδρου της Ελληνικής Ενωσης Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, σε ημερίδα που οργανώθηκε στα μέσα Μαρτίου 2025 για τη συμπληρωματική ασφάλιση. Σημείωσε χαρακτηριστικά:

«Τα υψηλά ποσοστά αναπλήρωσης στον 1ο πυλώνα το 2009 ήταν πολύ υψηλά, κοντά στο 96% και σε αυτό οφείλεται ότι δεν αναπτύχθηκε ο 2ος και 3ος πυλώνας, γιατί δεν υπήρχε χώρος. Γιατί όταν ένας εργαζόμενος συνταξιοδοτούνταν και έπαιρνε σύνταξη ίση με τον μισθό, δεν είχε κανένα κίνητρο, όσο δούλευε, να αποταμιεύει σε εισφορές στον 2ο και 3ο πυλώνα. Αλλά τα ψέμματα τελείωσαν. Το 2020 το ποσοστό αναπλήρωσης ήταν 52%, το οποίο θα βαίνει συνεχώς επιδεινούμενο μέχρι το 2070, όταν θα πάμε στο 44%»!

Να σημειωθεί ότι το ποσοστό αναπλήρωσης χρησιμοποιείται για να βγει το ύψος της σύνταξης που δικαιούται ο ασφαλισμένος. Υπολογίζεται επί του μέσου μισθού που προκύπτει από τους μισθούς ολόκληρου του εργάσιμου βίου. Ετσι, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Χρ. Νούνης, σε μέσο μισθό 1.000 ευρώ η κύρια σύνταξη το 2009 θα ήταν 900 ευρώ, ενώ σήμερα θα είναι το πολύ 520 ευρώ, ύστερα από 40 χρόνια δουλειάς!

«Αρα, λοιπόν», συνέχισε, «η νέα γενιά όσο εργάζεται θα πρέπει να φροντίζει με κεφαλαιοποιητικό τρόπο να διοχετεύει εισόδημα σε επενδύσεις συνταξιοδοτικού χαρακτήρα, για να έχει μετά πρόσθετο συμπληρωματικό εισόδημα από την κρατική σύνταξη», και αν δεν το κάνει αυτό, «θα έχει σοβαρό πρόβλημα διατήρησης του βιοτικού επιπέδου κατά την τρίτη ηλικία»!

Με το κεφαλαιοποιητικό σύστημα, ο εργαζόμενος παύει να θεωρείται ασφαλισμένος. Είναι πλέον «επενδυτής», οι εισφορές του γίνονται κεφάλαιο που «τζογάρεται», και τα αποτελέσματα του τζόγου θεωρούνται μερίσματα - εάν υπάρξουν. Εάν χαθούν, οι μόνοι χαμένοι είναι οι εργαζόμενοι.

Επεκτείνεται ο τζόγος σε «ventures capitals» και κρυπτονομίσματα

Μόλις δύο χρόνια μετά τον νόμο 5078/2023 για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, κατέθεσε στη Βουλή νέο νομοσχέδιο για αυτά, που προπαγανδίζεται από τα αστικά επιτελεία ως «εργαλείο» για τη βελτίωση τάχα της λειτουργίας τους και των συντάξεων και των παροχών για τους ασφαλισμένους.

Ωστόσο, γνωρίζοντας το «έδαφος» πάνω στο οποίο έχει ξεκινήσει αυτή η συζήτηση, γίνεται αντιληπτό ότι το νομοσχέδιο υπηρετεί τις νέες στρατηγικές κατευθύνσεις που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ενωση ειδικά για τα κεφαλαιοποιητικά ασφαλιστικά συστήματα.

Επιγραμματικά:

-- Παρέχει νέες πολύ σημαντικές διευκολύνσεις για την επέκταση και εδραίωση των κεφαλαιοποιητικών σχημάτων.

-- Χαλαρώνει τους επενδυτικούς περιορισμούς αυξάνοντας τον κίνδυνο να χαθούν οι εισφορές των εργαζομένων.

-- «Στρώνει το έδαφος» για την υποχρεωτική ένταξη των εργαζομένων σε αυτά τα σχήματα.

-- Βάζει στο παιχνίδι και τους εργατοπατέρες, στους οποίους επιτρέπει να ιδρύουν και αυτοί Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, προφανώς για να αποτελέσουν - με το αζημίωτο βεβαίως - το όχημα «νομιμοποίησης» στη συνείδηση των εργαζομένων της μετατροπής των εισφορών και της σύνταξης σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα που οδηγούν στην απώλεια των δικαιωμάτων που απορρέουν από την Κοινωνική Ασφάλιση.

Οι βασικές αλλαγές που επιφέρει το νομοσχέδιο στον νόμο 5078/2023 είναι οι εξής:

1. Δημιουργεί νέες μορφές κεφαλαιοποιητικών ασφαλιστικών σχημάτων προκειμένου να διευκολύνει την ανάπτυξή τους.

Εκτός από τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και τα Ιδρύματα Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών (ΙΕΣΠ), επιτρέπει την ύπαρξη και λειτουργία των «Ανοικτών» ΤΕΑ και του Ομαδικού Ασφαλιστικού Προϊόντος Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ). Τα «Ανοικτά» ΤΕΑ θα μπορούν να δέχονται νέες χρηματοδοτούσες επιχειρήσεις¹ ως μέλη τους χωρίς να απαιτείται - όπως τώρα - έγκριση από την αρμόδια αρχή, απλοποιώντας έτσι τη διαδικασία επέκτασής τους. Το ΟΑΠΕΣ παρέχεται από ιδιωτικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις, μειώνοντας και εδώ δραστικά τα εμπόδια εισόδου.

2. Δίνει το δικαίωμα ίδρυσης ΤΕΑ σε συνδικαλιστικές οργανώσεις.

«Τα ΤΕΑ ιδρύονται προαιρετικά, με βάση σύμβαση, η οποία έχει συναφθεί: (...) ββ) Αφενός μίας συνδικαλιστικής οργάνωσης εργαζομένων και αφετέρου των άμεσων ή έμμεσων μελών της ή των εργαζομένων της» (άρθρο 9 του νομοσχεδίου). Ετσι, προσφέρει στις ηγεσίες του εργοδοτικού και κυβερνητικού συνδικαλισμού ένα ακόμα πολύτιμο πεδίο δράσης όπου θα μπορούν - με το αζημίωτο - να δρουν ως διαχειριστές κεφαλαίων και να ασκούν επενδυτικές πολιτικές μετατρέποντας τα συνδικάτα σε σάρκα από τη σάρκα του κεφαλαίου.

3. Επιφέρει σημαντικές αλλαγές στο άρθρο που αφορά το καταστατικό των ΤΕΑ και συγκεκριμένα καταργεί την απαγόρευση της υποχρεωτικής ένταξης στα ΤΕΑ.

Ο νόμος 5078/2023 προβλέπει μεταξύ άλλων τα εξής: «Το καταστατικό του ΤΕΑ δεν επιτρέπεται να: (...) στ) Υποχρεώνει ένα πρόσωπο στην υπαγωγή του στο ΤΕΑ, ακόμα και αν αυτό πληροί τις προϋποθέσεις υπαγωγής». Το νομοσχέδιο στο άρθρο 9 περνάει μια «πονηρή» λέξη που ανοίγει τον δρόμο για την υποχρεωτική υπαγωγή. Η φράση αυτή είναι η εξής: «στ) Καταργείται»! Περαιτέρω καταργούνται άλλες διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες ένα Καταστατικό έπρεπε να περιλαμβάνει όρους που αφορούν τις εισφορές, τις συντάξεις, τις επενδύσεις κ.ά. δίνοντας μεγαλύτερες επενδυτικές ελευθερίες στις διοικήσεις των κεφαλαιοποιητικών σχημάτων.

4. Αυξάνει τα επιτρεπόμενα ποσοστά επενδύσεων υψηλού ρίσκου και εισάγει νέες κατηγορίες επενδύσεων με ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο. Πρακτικά αυξάνει τον κίνδυνο να χαθούν οι εισφορές των εργαζομένων και κατ' επέκταση οι όποιες παροχές και συντάξεις.

Ενδεικτικά:

-- Αυξάνει το επιτρεπόμενο ποσοστό επένδυσης σε επιχειρηματικά κεφάλαια (venture capitals) από 5% σε 10%.

-- Εισάγει τη δυνατότητα επένδυσης έως 5% της περιουσίας του ταμείου σε κρυπτονομίσματα! Συγκεκριμένα αναφέρει: «(...), οι επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία δεν υπερβαίνουν το πέντε τοις εκατό (5%) του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων που αντιστοιχούν σε προγράμματα συνταξιοδοτικών παροχών» (άρθρο 34).

Να σημειωθεί ότι τα venture capitals θεωρούνται κεφάλαια υψηλού ρίσκου καθώς τα ποσοστά αποτυχίας κυμαίνονται από 75% έως 90%, ενώ τα κρυπτοστοιχεία θεωρούνται από τις πιο ασταθείς κατηγορίες.

Ακόμα, διατηρεί τη δυνατότητα των ΤΕΑ να επενδύουν στις χρηματοδοτούσες επιχειρήσεις μέχρι και το 25% των περιουσιακών στοιχείων τους. Δηλαδή οι επιχειρήσεις, οι εργαζόμενοι των οποίων είναι μέλη ενός ΤΕΑ, μπορούν να πάρουν δωρεάν χρήμα από αυτό, το οποίο προέρχεται από τις εισφορές των εργαζομένων τους.

Σημείωση:

1. Ως «χρηματοδοτούσα επιχείρηση» νοείται η επιχείρηση που συμμετέχει σε πρόγραμμα ΤΕΑ ή άλλη μορφή επαγγελματικής ασφάλισης, και επομένως χρηματοδοτεί το ΤΕΑ με τις εισφορές εργαζομένων και εργοδοτών.

 

Ριζοσπάστης