Στο πρόσφατο Υπουργικό Συμβούλιο, ο πρωθυπουργός προανήγγειλε μειώσεις σε βασικά αγαθά, επικαλούμενος τη λεγόμενη «Εθνική Συμφωνία Μείωσης Τιμών» που έχει γίνει με 62 προμηθευτές και 10 αλυσίδες σούπερ μάρκετ και θα ισχύσει από 1η Σεπτέμβρη. Σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, στη συμφωνία έχουν ενταχθεί 850 εμπορεύματα, με μέση μείωση των τιμών κατά 7%. Δεν είναι η πρώτη φορά που η κυβέρνηση ανακοινώνει τέτοιες συμφωνίες, αντί να ικανοποιήσει τα δίκαια αιτήματα των σωματείων και των φορέων του λαϊκού κινήματος για ουσιαστικά μέτρα ανακούφισης από την ακρίβεια, αυξήσεις στους μισθούς, κατάργηση των έμμεσων φόρων σε βασικά αγαθά κ.τ.λ.
Οι συμφωνίες αυτές έρχονται μετά από ξέφρενο ράλι των τιμών που συνεχίζεται και απογειώνει τους τζίρους και τα κέρδη σουπερμαρκετάδων και βιομηχάνων. Ακόμα και αν σε ορισμένα προϊόντα οι αυξήσεις παγώσουν προσωρινά ή υπάρξει σχετική μείωση, σε άλλα αγαθά οι ανατιμήσεις θα συνεχίζονται κανονικά, παρά την προσπάθεια της κυβέρνησης να ξεγελάσει τις αντιδράσεις, ανακοινώνοντας «αρνητικό πληθωρισμό» στα τρόφιμα για τον περασμένο μήνα. Ολα αυτά καταλήγουν σε «μια τρύπα στο νερό» για τα λαϊκά νοικοκυριά, ενώ ταυτόχρονα κρύβονται οι πραγματικές αιτίες της ακρίβειας και ξεπλένονται οι μεγαλοεπιχειρήσεις, που οι ανατιμήσεις είναι η άλλη όψη της κερδοφορίας τους. Για παράδειγμα, τα σούπερ μάρκετ αύξησαν τον συνολικό τους τζίρο στα 16,2 δισ. ευρώ το 2025, με ανάλογο αποτύπωμα στα κέρδη.
* * *
Κερδισμένο από το ράλι της ακρίβειας βγαίνει και το κράτος από τις εισπράξεις του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων, που συμβάλλουν καθοριστικά στα «ματωμένα» πλεονάσματα - τη λεγόμενη «υπεραπόδοση» για την οποία περηφανεύεται και το κόμμα Τσίπρα. Σε κάθε περίπτωση, ο λαός έχει πείρα από τέτοιες συμφωνίες και καμιά προσδοκία δεν πρέπει να τρέφει για την κοροϊδία που επαναλαμβάνεται.
Για παράδειγμα, το καλοκαίρι του 2024 ψηφίστηκε τροπολογία σε συμφωνία με τους ομίλους της Ενέργειας, που προέβλεπε επιβολή ειδικής εισφοράς στις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, επιδοτώντας με 1,6 ευρώ ανά kWh τους λογαριασμούς στο ηλεκτρικό ρεύμα, για μικρό χρονικό διάστημα. Το μέτρο προβλήθηκε ως αποτέλεσμα της «συμφωνίας κυρίων» ανάμεσα σε κυβέρνηση - ομίλους και πλασαρίστηκε ως «ανακούφιση» από τις ανατιμήσεις στο - ήδη πανάκριβο - ρεύμα. Ο εμπαιγμός ξεσκεπάστηκε πολύ γρήγορα, αφού η «κανονικότητα» της «απελευθερωμένης» αγοράς Ενέργειας συνέχισε να «καίει» τον λαό. Οσο για τους ομίλους - πέρα από το γεγονός ότι η κρατική επιδότηση κατέληξε στα δικά τους ταμεία - τα κέρδη τους συνέχισαν στην ίδια τροχιά απογείωσης. Οπως της ΔΕΗ ΑΕ, που αυξήθηκαν το 1ο τρίμηνο του 2026 από τα 500 στα 700 εκατ. ευρώ. `Η της «Motor Oil», που υπερδιπλασίασε τα καθαρά της έσοδα το 2026, της «Revoil» που αύξησε τα κέρδη της το 1ο τρίμηνο του 2026 κατά 321% και της «Helleniq Energy», που είχε κέρδη κοντά στα 500 εκατομμύρια το 2025.
* * *
Αλλη «συμφωνία κυρίων» ήταν αυτή με τις τράπεζες, που δεν πληρώνουν καθόλου φόρο, υπαγόμενες σε καθεστώς ασυλίας από το 2012, με κυβερνήσεις ΝΔ - ΠΑΣΟΚ - Τσίπρα. Τον Δεκέμβρη του 2024 οι συστημικοί τραπεζικοί όμιλοι συμφώνησαν σε μέτρα περιορισμού των ληστρικών χρεώσεων και προμηθειών. Το «κόστος» που ανέλαβαν ήταν κοντά στα 150 εκατ. ευρώ τον χρόνο, τα οποία βρήκαν άλλους τρόπους να εισπράξουν από την τσέπη του λαού. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Το 2025 έκλεισε με κέρδη - ρεκόρ 4,65 δισ. ευρώ και διανομές μερισμάτων ύψους 2,83 δισ. ευρώ στις τέσσερις μεγάλες τράπεζες (Τράπεζα Πειραιώς, Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Alpha Bank). Και βέβαια, εξακολουθούν να φεσώνουν τον λαό με ένα κάρο χρεώσεις, ενώ χιλιάδες νοικοκυριά είναι αντιμέτωπα με πλειστηριασμούς και εξώσεις.
Οι ακτοπλόοι εφοπλιστές έχουν κι αυτοί υπογράψει «συμφωνία κυρίων» για «συγκράτηση» των τιμών στα (δυσθεώρητα) περσινά επίπεδα και κάποιες εκπτώσεις που κάνουν ούτως ή άλλως χάριν του ανταγωνισμού. Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Πανάκριβα εισιτήρια και κρατικές επιδοτήσεις 668 εκατ. ευρώ για τις «άγονες» γραμμές την τετραετία 2025 - 2029, ανεβάζοντας την ετήσια χρηματοδότηση από 148 εκατ. σε 167 εκατ. ευρώ. Θυμίζουμε ότι οι εφοπλιστές - με όλες τις κυβερνήσεις - απολαμβάνουν αφορολόγητο πετρέλαιο, ενώ στην ποντοπόρο ναυτιλία έχουν πάνω από 50 φοροαπαλλαγές, προστατευόμενες από το Σύνταγμα, με θεματοφύλακες τους ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, κόμμα Τσίπρα και τους άλλους.
* * *
Πίσω από τις «συμφωνίες κυρίων», τα στοιχεία της τελευταίας πενταετίας από την ΕΛΣΤΑΤ είναι αποκαλυπτικά για την κατάσταση στην αγορά. Ενδεικτικά, τα είδη διατροφής έχουν ανατιμηθεί σωρευτικά κατά 39%, τα ενοίκια πάνω από 29%, το πετρέλαιο θέρμανσης αυξήθηκε κατά 57,52% σωρευτικά από το 2021. Το ηλεκτρικό ρεύμα έχει αυξηθεί κατά 43,52%, ενώ συνολικά η κατηγορία «Ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και άλλα καύσιμα» έχει ανέβει κατά 43,01%. Η στέγαση έχει ακριβύνει κατά 31,2%. Στα παραπάνω δεν περιλαμβάνονται οι ανατιμήσεις των τελευταίων μηνών του 2026.
Η κυβέρνηση προσπαθεί να σερβίρει την αιτία του προβλήματος ως «λύση». Η ακρίβεια βρίσκεται μέσα στην ίδια τη λειτουργία της καπιταλιστικής οικονομίας. Είναι το αποτέλεσμα του ιμπεριαλιστικού πολέμου, όπου η χώρα μας συμμετέχει με τα μπούνια με τη συναίνεση όλων των κομμάτων. Είναι συνέπεια στρατηγικών επιλογών του κεφαλαίου που στηρίζουν όλες οι αστικές πολιτικές δυνάμεις, όπως η απελευθέρωση της αγοράς Ενέργειας. Είναι η άλλη όψη της καπιταλιστικής κερδοφορίας και της φοροληστείας από το κράτος, για να αποπληρώνει τα χρέη του και να στηρίζει με χρήμα και προνόμια τους επιχειρηματικούς ομίλους. «Λύση» στην ακρίβεια δεν μπορούν να δώσουν αυτοί που την προκαλούν, δηλαδή το κεφάλαιο, οι κυβερνήσεις και τα κόμματά του. Τα πραγματικά λαϊκά συμφέροντα δεν χωράνε στα τραπέζια όπου υπογράφονται οι κάλπικες «συμφωνίες» τους. Η μάχη με την ακρίβεια δίνεται σε σύγκρουση με την πολιτική τους, με διεκδικήσεις που βάζουν στο στόχαστρο τα καπιταλιστικά κέρδη και το αντιλαϊκό κράτος που τα στηρίζει με κάθε τρόπο. Γιατί για να κερδίσει έστω και μια ανάσα ο λαός, πρέπει να χάσει το κεφάλαιο!
Κ. Πασ.
- Το άρθρο αναδημοσιεύεται από τη στήλη «Αποκαλυπτικά», του «Ριζοσπάστη», Πέμπτη 27 Αυγούστου 2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου