Κυριακή 28 Ιουνίου 2026

Θεσσαλονίκη: Τα καταστροφικά αποτελέσματα του νόμου για την ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης ανάδειξαν φορείς της Πρόληψης και Απεξάρτησης Συνέντευξη Τύπου των φορέων



Τα καταστροφικά αποτελέσματα του νόμου για την ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης και την αρνητική κατάσταση που έχει επιφέρει συνολικά στον χώρο της Πρόληψης και Απεξάρτησης κατήγγειλαν εργαζόμενοι στον ΕΟΠΑΕ και στα Κέντρα Πρόληψης, καθώς και εκπρόσωποι επιστημονικών φορέων (ΕΣΥΝ), σε συνέντευξη Τύπου που δόθηκε στις 26/6/26 στο Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και την πανελλαδική απεργία που έχουν προκηρύξει. Και ανανέωσαν το ραντεβού για την Τρίτη 30/6 και ώρα 8 μ.μ., στην πλατεία Αριστοτέλους σε ανοιχτή εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών με σύνθημα «Σε θέλουν στην κερκίδα... Μπες στο παιχνίδι και βγες νικητής».

Ο εκπρόσωπος και μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Εργαζομένων ΕΟΠΑΕ Αλέξανδρος Τάντος τόνισε ότι «ενάμιση χρόνο μετά τη λειτουργία του ΕΟΠΑΕ εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά διοικητικά και οργανωτικά προβλήματα», σημειώνοντας ότι δεν έχουν καθοριστεί μέχρι σήμερα πλαίσια λειτουργίας των Μονάδων και θεραπευτικά πρωτόκολλα, με αποτέλεσμα οι προϋποθέσεις ένταξης στα προγράμματα θεραπείας να είναι συγκεχυμένες: «Δεν υπάρχουν πλαίσια και πρωτόκολλα θεραπείας, με αποτέλεσμα να είναι συγκεχυμένες οι οδηγίες για το πώς μπορεί κάποιος να ενταχθεί σε ένα θεραπευτικό πρόγραμμα απεξάρτησης. Ταυτόχρονα υπάρχουν πάρα πολλά διοικητικά προβλήματα, τα οποία η διοίκηση του Συλλόγου τα αντιμετωπίζει χωρίς διάλογο».

Σημείωσε επίσης ότι τα νέα κριτήρια εισαγωγής στις Θεραπευτικές Κοινότητες, όπως το αρνητικό drug test, αποκλείει ανθρώπους που ζητούν βοήθεια από τη θεραπεία: «Αν πρέπει να έχουν αρνητικό τεστ ναρκωτικών, αντιλαμβάνεστε ότι δεν χρειάζεται να έρθουν και στον Οργανισμό», καταγγέλλοντας επίσης τον αποκλεισμό των Συλλόγων Αποφοίτων και Οικογενειών από τον ΕΟΠΑΕ. Πρόσθεσε ότι η διοίκηση του Οργανισμού -την οποία χαρακτήρισε ανεπαρκή και δυσλειτουργική- δεν προσέρχεται σε διάλογο για τη διαμόρφωση εθνικού σχεδίου για τις εξαρτήσεις με τη συμμετοχή των επαγγελματιών του χώρου, επιστημόνων, οργανώσεων και τοπικών κοινωνιών, ενώ μίλησε για ξήλωμα των δομών απεξάρτησης, με αποφάσεις που οδήγησαν σε βλαπτικές μεταβολές στους εργαζόμενους και μαρασμό δεκάδων δομών. Τέλος, έκανε λόγο για διαλυτικές παρεμβάσεις στις Θεραπευτικές Κοινότητες με εκδικητικές μετακινήσεις προσωπικού, κυλιόμενο σύστημα βαρδιών με επιβολή άλλων καθηκόντων στους εργαζόμενους και σταδιακή αντικατάσταση των εργαζόμενων με εξαρτημένη εργασία με συμβάσεις παροχής υπηρεσιών χωρίς δικαιώματα.

Ο Ανδρέας Τσούνης, ψυχολόγος, εργαζόμενος στα Κέντρα Πρόληψης, κατήγγειλε ότι η προγραμματική σύμβαση των ΚΠ λήγει το Δεκέμβριο του 2027 και ακόμη δεν υπάρχει πρόβλεψη για τη συνέχισή τους. Όπως ανέφερε, τα Κέντρα Πρόληψης ανέρχονται σε 75 σε όλη την Ελλάδα και στην αρμοδιότητά τους βρίσκονται προγράμματα αγωγής υγείας για τις εξαρτήσεις και για ζητήματα όπως ο σχολικός εκφοβισμός, η εξάρτηση από το διαδίκτυο και άλλα ζητήματα στην Εκπαίδευση. «Εκπαιδεύουμε εκπαιδευτικούς στην Πρωτοβάθμια και στη Δευτεροβάθμια. Κάνουμε απευθείας παρεμβάσεις στα παιδιά και κάνουμε και ομάδες γονέων. Απευθυνόμαστε και στον γενικό πληθυσμό, κατά κύριο λόγο όμως τελικός στόχος είναι τα παιδιά», τόνισε.

Ο Α. Τσούνης επισήμανε πως το ενδεχόμενο λουκέτο στα Κέντρα Πρόληψης θα δημιουργήσει τεράστιο κενό στην κοινωνία, καταγγέλλοντας ότι από το 2010 έχουν σταματήσει να γίνονται μόνιμες προσλήψεις προσωπικού, με τις ανάγκες να καλύπτονται με ελάχιστες σχέσεις εργασίας, ενώ υπήρξαν περιπτώσεις που «με αφορμή τεχνικά ζητήματα» εργαζόμενοι έμειναν για καιρό απλήρωτοι. «Μιλάμε για ένα μείγμα εκδικητικότητας, απαξίωσης. Όλα αυτά δημιουργούν ένα παζλ εγκατάλειψης των υπηρεσιών μας», σχολίασε.

Από την πλευρά της, η εργαζόμενη σε Κέντρο Πρόληψης και εκπρόσωπος του Πανελλήνιου Δικτύου Φορέων Πρόληψης Βασιλική Ζουντουρίδου υπογράμμισε πως «η τάση είναι να γίνονται δράσεις αποσπασματικές, ποσοτικές, καθορισμένες από τα γραφεία, που δεν γνωρίζουν τις κοινότητες και τις ανάγκες τους, ενώ μέχρι τώρα έχουμε μάθει να δουλεύουμε σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, τις οποίες έχουμε εντάξει στα προγράμματά μας, ότι η πρόληψη έχει αποτέλεσμα στην κοινότητα όταν λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των ανθρώπων».

Ο Χάρης Σαλωμίδης, κοινωνιολόγος, μέλος ΔΣ Συλλόγου Εργαζομένων ΕΟΠΑΕ, αναφέρθηκε αναλυτικά στην κατάσταση στο χώρο της απεξάρτησης, τονίζοντας ότι επιβεβαιώνεται ως αντικειμενική πραγματικότητα ότι η εφαρμογή του ΕΟΠΑΕ όχι μόνο δεν αντιστοιχίζεται με τις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες που ολοένα διευρύνονται, αλλά συντελεί αποφασιστικά στην κατάργηση της δημόσιας δωρεάν απεξάρτησης και αυτό στη βάση της αντιεπιστημονικής ιατρικοποίησης του κοινωνικού πολυπαραγοντικού φαινομένου των εξαρτήσεων και της γενίκευσης των πανευρωπαϊκά αποτυχημένων στρατηγικών «μείωσης της βλάβης» σε κυρίαρχη πολιτική.

Σημείωσε ότι «η διάλυση του "θεραπευτικού συνεχούς" εκφράζεται χαρακτηριστικά στη διάσπαση των διαδοχικών, αλληλένδετων φάσεων που συνέχουν τη διαδικασία της θεραπευτικής απεξάρτησης, με την κύρια φάση θεραπείας στη ΘΚ να αποκόβεται από την προετοιμασία της στα Συμβουλευτικά Κέντρα -τα οποία εντάσσονται μάλιστα στη Διεύθυνση Φαρμακευτικών Προγραμμάτων του Οργανισμού- και αντίστοιχα από τη συνέχισή της στην Κοινωνική Επανένταξη και το followup.

Αντίστοιχα, η οικογενειακή υποστήριξη καταργείται ως συν-θεραπευτική διαδικασία, καθώς αποσπάται η λειτουργία της και μετατρέπεται σε ανεξάρτητο λήπτη απλών υποστηρικτικών υπηρεσιών. Εξίσου αποκόπτονται από τα στεγνά ΘΠ, όπου αναπτύσσονταν, έχοντας σαφή κινητοποιητικό προσανατολισμό α) οι δομές άμεσης πρόσβασης και β) το streetwork, ενώ το περιεχόμενο της Πρόληψης απαξιώνεται και ταυτίζεται αντιεπιστημονικά με αυτό της "Ενημέρωσης".

Παράλληλα, νομιμοποιείται η συρρίκνωση των θεραπευτικών πλαισίων, με ολόκληρες Μονάδες είτε να συγχωνεύονται είτε να καταργούνται.

Ενδεικτικά, στη Θεσσαλονίκη συγχωνεύτηκαν σε μία Μονάδα οι 3 Μονάδες εξωτερικής παρακολούθησης των πρώην ΘΠ ΚΕΘΕΑ "ΙΘΑΚΗ", "ΑΡΓΩ" και "ΙΑΝΟΣ", ενώ σε μία Μονάδα συγχωνεύτηκαν αντίστοιχα οι τρεις Μονάδες Κοινωνικής Επανένταξης και οι τρεις Μονάδες Διπλής Διάγνωσης των ίδιων ΘΠ. Στο ίδιο πλαίσιο, τα Συμβουλευτικά Κέντρα των "ΑΡΓΩ" και "ΙΑΝΟΣ" συγχωνεύτηκαν σε ένα Συμβουλευτικό Κέντρο, ενώ το Συμβουλευτικό Κέντρο του ΚΕΘΕΑ "ΙΘΑΚΗ", του πρώτου ΘΠ απεξάρτησης στην Ελλάδα, καταργήθηκε και μετετράπη σε "Τμήμα Πρόληψης και Ενημέρωσης". Σε μία Μονάδα συγχωνεύτηκαν, μεταξύ άλλων, τα δύο προγράμματα εφήβων των ΚΕΘΕΑ "ΑΝΑΔΥΣΗ" και "ΑΡΓΩ".

Αποτέλεσμα των σαρωτικών αναδιαρθρώσεων είναι πολλές από τις νέες Μονάδες που προέκυψαν από τη συγχώνευση δύο ή τριών, να στελεχώνονται αριθμητικά με το ίδιο ή και λιγότερο προσωπικό που, πρωθύστερα, στελέχωνε τη μία. Αυτό οφείλεται στην οριζόντια υποστελέχωση που παγιώνεται σε όλους τους τομείς δουλειάς, αλλά και στη στρατηγική αποψίλωση των στεγνών προγραμμάτων από προσωπικό και της μετακίνησής του σε δομές "μείωσης της βλάβης", δηλαδή σε Μονάδες του πρώην ΟΚΑΝΑ είτε σε Χώρους Εποπτευόμενης Χρήσης είτε σε Υπνωτήρια είτε σε Μονάδες Υποκατάστασης.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλές από τις συγχωνεύσεις αφορούν επίσης Μονάδες που στελεχώνονται αποκλειστικά με συμβασιούχους, ως αποτέλεσμα της κανονικοποίησης των ελαστικών σχέσεων εργασίας και στον ΕΟΠΑΕ, η οργανο-γραμματική διάταξη του επονομαζόμενου "Τομέα Θεραπείας" του ΕΟΠΑΕ λειτουργεί στην ουσία ως μια προαναγγελία απολύσεων και επιμέρους συγχωνεύσεων».

Και τόνισε ότι οι εργαζόμενοι στην πρόληψη, την απεξάρτηση, την κοινωνική επανένταξη μάχονται για την κατάργηση του ΕΟΠΑΕ, για αποκλειστικά δημόσια και δωρεάν υψηλού επιπέδου πρόληψη, θεραπεία και κοινωνική επανένταξη, με πλήρως καταρτισμένο και επαρκές προσωπικό, για τη διαφύλαξη και ενίσχυση της λειτουργίας των Κέντρων Πρόληψης, την υιοθέτηση της «στεγνής» θεραπείας και της Θεραπευτικής Κοινότητας ως κύριες μορφές θεραπείας, χωρίς την αλλοίωση του ιστορικού τους χαρακτήρα, την ενίσχυση των δράσεων streetwork, με κατεύθυνση την κινητοποίηση, για καμία εμπλοκή ιδιωτών και ΜΚΟ σε πρόληψη και απεξάρτηση.

Η Ρούλα Γεωργιάδη, πρόεδρος του Παραρτήματος Θεσσαλονίκης του Εθνικού Συμβουλίου Κατά των Ναρκωτικών σημείωσε ότι η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Κατά των Ναρκωτικών συμπίπτει χρονικά με οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις οι οποίες διαμορφώνουν το υπόστρωμα που ευνοεί την αύξηση της χρήσης, της εμπορίας και της διάδοσης των ναρκωτικών. «Αβεβαιότητα από πολεμικές συρράξεις, αύξηση της σχετικής και απόλυτης φτώχειας, ακρίβεια, ανεργία, εμπορευματοποίηση βασικών κοινωνικών αναγκών (Υγεία, Πρόνοια, Εκπαίδευση), άγχος για το μέλλον ως κυρίαρχο συναίσθημα για μεγάλο τμήμα της νεολαίας, μοναξιά και ανταγωνισμός, υποκουλτούρα και εκτόνωση στο περιεχόμενο του ελεύθερου χρόνου είναι μερικοί μόνο παράγοντες που συνθέτουν το παζλ της "ατομικής φυγής" και "απόσυρσης". Σε αυτό το πλαίσιο βρίσκουν πρόσφορο έδαφος τα ναρκωτικά και άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές (αλκοόλ, τζόγος, διαδίκτυο).

Σε μια κοινωνία που το κέρδος καθορίζει τους "νόμους της κίνησής της", τα ναρκωτικά προσφέρουν κερδοφορία δισεκατομμυρίων, κινούν οικονομίες, εξασφαλίζουν τα κέρδη νόμιμων και παράνομων μονοπωλίων και συμβάλλουν ακόμα και στο "τουριστικό θαύμα" για πολλές περιοχές της χώρας μας και μεγάλες πόλεις της ΕΕ. Σε αυτή τη βάση πρώτα "αθωώνονται" και "νομιμοποιούνται" στην κοινωνική συνείδηση ως εμπόρευμα για να ακολουθήσει μετά ο δρόμος της πλήρους αποποινικοποίησης και νομιμοποίησης. Το πότε ένα ναρκωτικό θα χαρακτηρίζεται νόμιμο και πότε παράνομο, πότε "σκληρό" και πότε "μαλακό", πότε ακόμα και "θαυματουργό" εξαρτάται αποκλειστικά από τις ανάγκες κερδοφορίας επιχειρήσεων και μονοπωλιακών ομίλων».

Ανέδειξε ότι η χρήση και η εξάρτηση από ναρκωτικά δεν υπηρετεί μόνο το κέρδος, αλλά παράλληλα υπηρετεί και την κοινωνική καταστολή. Και σημείωσε ότι «για να υπηρετήσουν το κέρδος και για να στρώσουν το έδαφος της κοινωνικής καταστολής, ΕΕ - κυβέρνηση - "επιστήμονες" που υπηρετούν αυτό το σύστημα - ΜΚΟ, σήμερα διεξάγουν μια ιδεολογική επίθεση αθωώνοντας τη χρήση ναρκωτικών και αλλοιώνοντας το περιεχόμενο της πρόληψης και της απεξάρτησης.

Η σημερινή κυβέρνηση, αξιοποιώντας τον δρόμο που της άνοιξαν όλες οι προηγούμενες και υπηρετώντας τη Στρατηγική της ΕΕ για τα ναρκωτικά, συνεχίζει να διαλύει ό,τι όλα αυτά τα χρόνια είχε στηθεί στη χώρα μας από προγράμματα πρόληψης - απεξάρτησης - κοινωνικής επανένταξης. Αυτό το δρόμο εξυπηρετεί και η ίδρυση του ΕΟΠΑΕ που καταργεί τα στεγνά προγράμματα και ανοίγει την προοπτική διάλυσης των Κέντρων Πρόληψης μέχρι το 2027.

Η θεραπεία ουσιαστικά μετατρέπεται σε υποκατάσταση και σε εκμάθηση δεξιοτήτων για να διατηρηθεί η "λειτουργικότητα", για να μην υπάρξει υποτροπή στη μη "λειτουργικότητα", για να διατηρηθεί ένα είδος υποκατάστασης της ζωής από μια συντηρούμενη εξάρτηση. Και όλα αυτά βαφτίζονται "θεραπευτική επιλογή" ενώ επί της ουσίας πρόκειται για θεραπευτικό κατακερματισμό και μεταφορά της επιλογής της θεραπείας στο βάρος του μη επιστημονικά κατακερματισμένου και ίσως και υπό την επιρροή ουσιών χρήστη.

(...) Κράτος και κυβέρνηση υποβαθμίζουν την πρόληψη και προκρίνουν ως μοναδική λύση τη "μείωση της βλάβης". Προβάλλουν την ατομική ευθύνη γιατί η προοπτική είναι η ιδιωτικοποίηση της πρόληψης και της απεξάρτησης».

 

902gr 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου